Làm hộ chiếu online: cảnh giác kẻ giả danh nhân viên bưu điện

Vừa nộp hồ sơ hộ chiếu trên VNeID và chọn nhận qua bưu điện, bạn có thể nhận được cuộc gọi tự xưng nhân viên bưu chính, xin chuyển khoản vài nghìn đồng tiền ship. Công an Hà Nội cảnh báo đây là bước mở đầu của một kịch bản lừa đảo: khoản phí nhỏ chỉ là mồi, mục tiêu thật là dụ nạn nhân chia sẻ màn hình điện thoại và mở khoản vay trên ví điện tử. Nguyên tắc đơn giản nhất: không làm theo hướng dẫn thanh toán, cài đặt hay chia sẻ màn hình từ số điện thoại chưa xác minh.

Kịch bản lừa đảo diễn ra thế nào

Theo bài viết ngày 11/11/2026 trên CafeF, Công an xã Ứng Hòa (Hà Nội) ghi nhận một trường hợp và Công an TP Hà Nội đã đưa ra khuyến cáo. Các bước kẻ gian thực hiện:

1. Gọi điện xưng là nhân viên bưu điện, nói sẽ giao hộ chiếu đến địa chỉ đăng ký và đề nghị chuyển 12.000 đồng phí vận chuyển. Số tiền nhỏ và bối cảnh "đang chờ hộ chiếu" khiến nạn nhân dễ tin.
2. Sau khi nạn nhân chuyển tiền, kẻ gian báo đã chuyển nhầm tài khoản và hứa hoàn lại.
3. Nạn nhân được dẫn tới một trang mạng xã hội giả mạo để "nhận hoàn tiền".
4. Kẻ gian yêu cầu chia sẻ màn hình điện thoại để "hướng dẫn".
5. Nạn nhân bị dẫn dắt đăng nhập ví MoMo và mở tính năng "Vay nhanh".

Trong trường hợp được nêu, nạn nhân đã liên hệ công an kịp thời và được khuyên dừng lại, nhờ đó không bị mất tài sản. Nếu tiếp tục, người này có thể gánh một khoản vay đứng tên mình mà tiền lại về tay kẻ gian.

Vì sao chiêu này dễ thành công?

Kẻ gian đánh đúng thời điểm người dân đang thực sự chờ hộ chiếu. Khoản 12.000 đồng nghe hợp lý với phí giao hàng, không đủ để người ta cảnh giác. Sau đó, chuyện "chuyển nhầm" chuyển trọng tâm sang việc "giúp bạn lấy lại tiền", khiến nạn nhân hợp tác thay vì nghi ngờ. Chia sẻ màn hình là bước then chốt: kẻ gian nhìn thấy mọi thao tác, kể cả mã OTP hiện trên màn hình.

Quy trình làm hộ chiếu online thật diễn ra ra sao

Hiểu quy trình thật là cách tốt nhất để nhận ra chỗ bất thường. Theo hướng dẫn làm hộ chiếu trên VNeID của Báo Lào Cai, các bước chính gồm:

• Đăng nhập VNeID bằng tài khoản định danh điện tử mức độ 2; trẻ dưới 14 tuổi làm qua tài khoản của người giám hộ.
• Tìm thủ tục cấp hộ chiếu phổ thông trong nước, tạo hồ sơ mới. Hệ thống tự điền thông tin cá nhân; người dân kiểm tra, bổ sung và tải ảnh chân dung nền trắng, chụp trong vòng 6 tháng, không đeo kính màu, không đội mũ.
• Chọn cơ quan tiếp nhận là Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an cấp tỉnh.
• Chọn hình thức nhận kết quả: trực tiếp hoặc qua bưu chính.
• Kiểm tra, cam kết và gửi hồ sơ, sau đó theo dõi trạng thái ngay trên ứng dụng.

Người còn giữ hộ chiếu cũ phải nộp lại theo quy định; người làm mất hộ chiếu cần nộp thêm tờ khai TK5 báo mất.

Vì sao chưa thấy thông báo nộp lệ phí?

Nhiều người sốt ruột vì đã nộp hồ sơ mà chưa nhận thông báo nộp lệ phí, và chính sự sốt ruột này khiến cuộc gọi "bưu điện" dễ được tin hơn. Theo giải thích của Cục Quản lý xuất nhập cảnh được Tạp chí Luật sư Việt Nam đăng ngày 24/10/2026, nguyên nhân thường gặp là người dân chưa bổ sung hồ sơ theo thông báo: ảnh quá 6 tháng hoặc bị chỉnh sửa, không thấy tai, đeo kính; chưa nộp hộ chiếu cũ còn hạn hoặc đơn báo mất; nơi sinh không khớp giấy khai sinh; chọn sai cơ quan tiếp nhận hoặc sai loại thủ tục cấp lần đầu và cấp lại. Cục cũng lưu ý khi chọn nhận qua bưu điện, người dân cần nghe máy khi nhân viên bưu chính gọi để giao hộ chiếu.

Như vậy, việc bưu tá gọi điện là có thật. Điểm khác biệt nằm ở nội dung cuộc gọi: hẹn giao nhận là bình thường; đòi chuyển khoản vào tài khoản lạ, dẫn sang trang mạng xã hội, yêu cầu chia sẻ màn hình hay mở ứng dụng vay là bất thường.

Năm dấu hiệu nhận diện cuộc gọi giả

• Đòi chuyển khoản trước vào tài khoản cá nhân chưa xác minh với lý do phí ship.
• Báo "chuyển nhầm" rồi đề nghị hoàn tiền qua kênh khác.
• Dẫn link sang trang Facebook, Zalo hay website lạ.
• Yêu cầu chia sẻ màn hình hoặc cài ứng dụng.
• Hướng dẫn thao tác trong ví điện tử, ngân hàng, đặc biệt các mục vay, rút tiền.

Chỉ cần gặp một trong các dấu hiệu trên, hãy dừng cuộc gọi và tự liên hệ lại với bưu cục hoặc cơ quan xuất nhập cảnh qua số điện thoại, kênh chính thức mà bạn tự tra cứu.

Lỡ làm theo rồi thì xử lý thế nào?

1. Dừng ngay mọi giao dịch, tắt chia sẻ màn hình, ngắt kết nối mạng nếu cần.
2. Gọi tổng đài ngân hàng, ví điện tử để khóa tài khoản, kiểm tra khoản vay hoặc giao dịch phát sinh.
3. Đổi mật khẩu các ứng dụng tài chính và tài khoản VNeID.
4. Trình báo công an nơi gần nhất, mang theo ảnh chụp lịch sử cuộc gọi, tin nhắn, giao dịch.

Công an Hà Nội nhắc lại các nguyên tắc: không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin ngân hàng, ví điện tử cho bất kỳ ai, kể cả người tự nhận là cán bộ cơ quan liên quan; không bấm link lạ, không cài ứng dụng không rõ nguồn; không vay hay giao dịch theo hướng dẫn của người liên hệ qua điện thoại, mạng xã hội.

Bức tranh rộng hơn

Chiêu lừa này đi theo cùng một công thức với nhiều vụ việc khác: khoản tiền nhỏ để tạo lòng tin, rồi dẫn dắt tới khoản lớn. Các mô hình hứa hẹn lợi nhuận như vụ Verbo Capital hay kiểu dằn mặt, đe dọa của "giang hồ mạng" khác hình thức nhưng chung một điểm: tận dụng tâm lý vội vàng và thiếu kiểm chứng. Với hộ chiếu, hãy nhớ trạng thái hồ sơ luôn có thể xem trên VNeID; mọi thông tin quan trọng nên được đối chiếu ở đó thay vì qua một cuộc gọi lạ.