Thông tư 81/2026: Ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu quỹ

Từ ngày 15/11/2026, ban đại diện cha mẹ học sinh không còn được thu, nhận hay quản lý tiền hỗ trợ, cũng không được ấn định mức đóng góp cho phụ huynh. Đây là nội dung cốt lõi của Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT ngày 28/9/2026 ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, thay thế Thông tư 55/2011 đã áp dụng suốt 15 năm. Nói ngắn gọn: "quỹ lớp", "quỹ trường" do ban phụ huynh đứng ra thu theo kiểu cũ không còn chỗ đứng.

Thông tư 81/2026 có hiệu lực khi nào, thay văn bản nào?

Theo tổng hợp các chính sách giáo dục có hiệu lực từ tháng 11 của Báo Đại biểu Nhân dân, Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT được Bộ Giáo dục và Đào tạo ký ngày 28/9/2026, có hiệu lực từ 15/11/2026 và thay thế Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT. Những ban đại diện đã được thành lập trước ngày này tiếp tục hoạt động đến hết nhiệm kỳ, nhưng cách vận hành phải theo quy định mới.

Bảy việc ban đại diện không được làm

Báo Lào Cai đã điểm lại các hành vi bị cấm tại Điều 10 của điều lệ mới. Ban đại diện và các thành viên không được:

1. Can thiệp vào việc tổ chức, quản trị, quản lý, hoạt động chuyên môn của nhà trường.
2. Nhân danh ban đại diện để vi phạm pháp luật hoặc gây cản trở nhà trường.
3. Đặt ra khoản đóng góp bắt buộc; ấn định, phân bổ, đưa ra mức bình quân, mức tối thiểu hay thời hạn đóng.
4. Gây áp lực, ép buộc phụ huynh nộp tiền.
5. Nhân danh ban đại diện để vận động tài trợ cho nhà trường, hoặc thu, nhận, quản lý, tài trợ kinh phí cho trường.
6. Thu, nhận, quản lý tiền hỗ trợ hoạt động của chính ban đại diện, hoặc lợi dụng ban đại diện để trục lợi.
7. Phân biệt đối xử, gây bất lợi cho học sinh hoặc phụ huynh vì tham gia hay không tham gia hoạt động của ban.

Ngoài ra, ban đại diện cũng không được lập danh sách phụ huynh "phải nộp", điều mà nhiều nhóm Zalo lớp từng làm công khai.

Vậy hoạt động chung của lớp lấy kinh phí ở đâu?

Điều lệ mới không cấm phụ huynh hỗ trợ, nhưng thay đổi cách làm. Phụ huynh tự nguyện có thể đóng góp bằng hiện vật, dịch vụ, hoặc trả tiền trực tiếp cho bên cung cấp, thay vì nộp vào một quỹ do ban đại diện giữ. Ví dụ, khi lớp tổ chức tham quan cuối kỳ, gia đình nào muốn tham gia sẽ thanh toán trực tiếp cho đơn vị tổ chức theo thông báo công khai, không qua tài khoản cá nhân của trưởng ban.

Nếu số hỗ trợ không đủ, ban đại diện phải thu hẹp hoặc đổi hình thức hoạt động, không được kêu gọi các gia đình bù phần còn thiếu. Việc một gia đình tham gia hay không cũng không được ảnh hưởng đến quyền lợi của học sinh và cha mẹ.

Những khoản tuyệt đối không được chi từ tiền hỗ trợ

Cột bên trái tóm theo nội dung Thông tư 81/2026 được Báo Đại biểu Nhân dân nêu; cột bên phải là ví dụ minh họa cho dễ hình dung.

Phụ huynh có thêm quyền gì?

Điều lệ ghi rõ cha mẹ học sinh có quyền:

• Được cung cấp thông tin cần thiết, chính xác về việc chăm sóc, giáo dục con.
• Góp ý về những vấn đề liên quan đến chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục.
• Kiến nghị trực tiếp với nhà trường hoặc thông qua ban đại diện, đề nghị trao đổi, đối thoại.
• Không bị bắt buộc hỗ trợ hoạt động của ban đại diện, không bị phân biệt đối xử vì tham gia hay không.

Phía nhà trường phải thiết lập, công khai và duy trì kênh trao đổi thông tin với phụ huynh, bảo đảm an toàn thông tin; đồng thời không được giao cho cha mẹ hay ban đại diện các nhiệm vụ quản lý, hành chính, tài chính, chuyên môn thuộc trách nhiệm của trường. Báo Lào Cai cũng nhắc lại thực tế từng có trường để ban phụ huynh thu vài triệu đồng mỗi học kỳ nhưng không công khai cách chi.

Nếu lớp con bạn vẫn "thu quỹ" sau 15/11

Không phải nơi nào cũng thay đổi ngay. Một số bước bình tĩnh, có trình tự:

1. Hỏi rõ căn cứ: đề nghị ban đại diện cho biết khoản thu dùng vào việc gì và có phải bắt buộc không. Theo điều lệ mới, câu trả lời "bắt buộc" đã là vi phạm.
2. Giữ lại thông tin: lưu tin nhắn, thông báo có nêu mức đóng, hạn nộp hoặc danh sách gia đình chưa đóng.
3. Phản ánh với nhà trường: gửi kiến nghị tới giáo viên chủ nhiệm và ban giám hiệu qua kênh chính thức trường đã công khai.
4. Báo lên cơ quan quản lý giáo dục địa phương nếu trường không xử lý.

Cũng nên nhìn nhận công bằng: nhiều trưởng ban phụ huynh làm việc tự nguyện, không công, và quy định mới giúp chính họ tránh bị nghi ngờ khi phải cầm tiền của cả lớp. Tinh thần của văn bản là hợp tác minh bạch giữa gia đình và nhà trường, không phải đối đầu.

Kết nối gia đình và trường học theo cách mới

Bỏ chuyện thu chi, ban đại diện có thể tập trung vào những việc đúng chức năng hơn: tập hợp ý kiến phụ huynh về bữa ăn bán trú, an toàn đưa đón, tình trạng bắt nạt học đường, hay góp ý chương trình hoạt động ngoại khóa. Những vấn đề như trẻ vị thành niên vướng vào vi phạm pháp luật hay tai nạn sinh hoạt ở trẻ em đều cần tiếng nói chung của cha mẹ và nhà trường, và đó mới là việc ban đại diện được kỳ vọng làm tốt.

Cùng ngày 15/11, một thông tư khác về hoạt động giáo dục tăng cường cũng có hiệu lực, cấm thu tiền học sinh với phần học tăng cường trong trường. Hai văn bản đi cùng nhau cho thấy hướng siết các khoản thu ngoài học phí trong năm học 2026–2027.