Tai nạn dây rút: cảnh báo an toàn cho trẻ em

Tai nạn dây rút ở trẻ em thường xảy ra theo hai kiểu: trẻ tò mò tự quàng dây rút nhựa (dây thít) quanh cổ, tay, chân rồi kéo chặt mà không tháo ra được, hoặc dây rút trên áo, dây rèm cửa bị vướng vào vật khác gây siết cổ. Dây rút nhựa có cơ chế chỉ siết một chiều nên càng giãy càng chặt, có thể gây ngạt thở hoặc thiếu máu nuôi chi chỉ trong thời gian ngắn. Phụ huynh cần cất dây rút xa tầm tay trẻ, chọn quần áo không có dây ở cổ cho trẻ nhỏ, và biết cách xử trí đúng khi tai nạn xảy ra.

Vì sao dây rút nhựa nguy hiểm với trẻ

Dây rút nhựa (còn gọi là dây thít, lạt nhựa) được thiết kế với răng cưa và khóa chỉ cho dây đi một chiều. Khi đã kéo chặt, gần như không thể nới lỏng bằng tay mà phải cắt. Với người lớn, đây là ưu điểm; với trẻ nhỏ, đó là cái bẫy:

• Trẻ thấy dây nhiều màu, dễ "đeo vòng", tò mò quàng vào cổ, cổ tay, ngón tay.
• Khi thấy chặt, trẻ hoảng và kéo thêm hoặc giật mạnh, khiến dây siết sâu hơn.
• Siết ở cổ có thể chèn đường thở và mạch máu; siết ở ngón tay, cổ tay làm chi sưng, tím, thiếu máu nuôi.
• Trào lưu thử thách trên mạng xã hội có thể khiến trẻ lớn hơn bắt chước các hành động nguy hiểm với dây.

Những loại dây khác trong nhà cũng cần để ý

Khi trẻ bị dây rút siết: xử trí ngay

1. Giữ bình tĩnh, giữ trẻ không giãy mạnh để dây không siết thêm.
2. Cắt dây ngay: dùng kéo nhỏ, kìm cắt, bấm móng tay loại lớn. Luồn đầu kéo vào phía ngoài, chỗ dây có khe hở nhất, tránh mũi kéo chọc vào da trẻ. Không cố tháo khóa bằng tay.
3. Nếu dây ở cổ và trẻ khó thở, tím tái: gọi ngay 115 hoặc nhờ người gọi trong khi bạn tìm cách cắt dây. Mỗi giây đều quan trọng.
4. Nếu trẻ ngừng thở, không đáp ứng sau khi đã cắt dây: thực hiện hồi sinh tim phổi nếu bạn đã được học, và tiếp tục cho đến khi nhân viên y tế đến.
5. Đưa trẻ đi khám kể cả khi đã cắt được dây và trẻ có vẻ ổn, đặc biệt khi dây siết ở cổ, có vết hằn sâu, khàn tiếng, nuốt đau, ho, nôn, lừ đừ hoặc chi bị sưng tím.

Lời khuyên thực tế: mỗi gia đình có trẻ nhỏ nên để một chiếc kéo đầu tù ở vị trí cố định, dễ lấy, và người chăm trẻ nên tham gia một lớp sơ cứu cơ bản.

Phòng tai nạn: sắp xếp lại ngôi nhà

• Cất dây rút, dây buộc trong hộp có nắp, để ở ngăn cao hoặc tủ có khóa, giống như cất thuốc, hóa chất.
• Kiểm tra đồ chơi: đồ chơi lắp ráp, đồ điện tử thường được cố định bằng dây rút khi đóng gói; tháo và vứt ngay sau khi mở hộp.
• Kiểm tra khu vực ngủ: cũi, nôi không có dây treo, dây rèm, dây điện vắt ngang.
• Quần áo trẻ nhỏ không nên có dây ở vùng cổ và mũ; dây ở thắt lưng cần ngắn, khâu cố định.
• Thu gọn dây rèm lên cao ngoài tầm với, hoặc thay bằng loại rèm không dây.

Rất nhiều tai nạn trong nhà xảy ra chỉ trong vài phút người lớn lơ là, như trường hợp trẻ suýt đuối nước trong xô nước thải điều hòa. Nguyên tắc chung là nhìn ngôi nhà từ tầm mắt của trẻ để phát hiện mối nguy.

Dạy trẻ lớn hơn về an toàn với dây

• Giải thích đơn giản: không quấn bất kỳ dây gì quanh cổ, kể cả khi chơi đùa.
• Khi bị dây quấn, không giật mạnh mà gọi người lớn ngay.
• Nói chuyện với trẻ về các thử thách nguy hiểm trên mạng xã hội; khuyến khích trẻ kể khi thấy bạn bè rủ làm theo.
• Ở trường, phụ huynh nên trao đổi với giáo viên để thu gom dây rút, đồ có dây dài trong lớp mầm non.

Việc trẻ xem và bắt chước nội dung trên mạng là mối lo chung của nhiều gia đình; bài giải pháp cho cha mẹ trước nội dung độc hại trên mạng có những gợi ý trò chuyện với con.

Dây rút áo khi đi chơi ngoài trời

Nhiều tai nạn nghiêm trọng xảy ra ở sân chơi: dây áo mắc vào khe cầu trượt khi trẻ trượt xuống, hoặc vướng vào cửa xe buýt khi trẻ bước xuống. Một số tiêu chuẩn an toàn quần áo trẻ em ở châu Âu, Mỹ đã khuyến cáo hoặc quy định không có dây rút ở vùng cổ, mũ áo cho trẻ nhỏ. Khi mua quần áo, đặc biệt là hàng không rõ xuất xứ, phụ huynh nên tự kiểm tra và tháo bỏ dây trước khi cho trẻ mặc đi chơi.

Ghi nhớ nhanh

• Dây rút nhựa: cất xa trẻ, cắt bỏ ngay khi mở đồ.
• Bị siết: cắt dây, không cố tháo, gọi 115 nếu khó thở.
• Quần áo, rèm, nôi cũi: không để dây ở vùng cổ trẻ.
• Luôn đi khám sau tai nạn siết cổ dù trẻ có vẻ bình thường.