Uống Nghệ 2 Tuần: Thay Đổi Nào Có Thật, Điều Gì Là Lời Đồn?

Uống nghệ trong 2 tuần với lượng vừa phải như một phần của bữa ăn có thể giúp một số người thấy dễ chịu hơn về tiêu hóa, nhưng không có bằng chứng cho những "thay đổi kỳ diệu" như hết đau dạ dày, sạch mụn, giảm cân nhanh hay giải độc gan chỉ sau nửa tháng. Hoạt chất curcumin trong nghệ được nghiên cứu nhiều về tác dụng chống viêm, chống oxy hóa, nhưng cơ thể hấp thu curcumin rất kém và kết quả nghiên cứu trên người còn chưa đồng nhất. Người đang dùng thuốc chống đông, có sỏi mật, đang mang thai hoặc có bệnh gan nên hỏi bác sĩ trước khi uống nghệ đều đặn.

Nghệ là gì, curcumin là gì

Nghệ vàng là củ quen thuộc trong bếp Việt, dùng nấu cá kho, gà nấu nghệ, bánh xèo, cà ri. Màu vàng của nghệ đến từ nhóm hợp chất curcuminoid, trong đó curcumin là chất được nghiên cứu nhiều nhất. Tuy nhiên, hàm lượng curcumin trong củ nghệ không cao, và curcumin tan kém trong nước, bị chuyển hóa nhanh, nên lượng thực sự vào máu sau khi uống rất ít. Đây là lý do nghệ hay được dùng cùng chất béo hoặc hạt tiêu đen (chứa piperine) để tăng hấp thu.

Những thay đổi có thể có sau 2 tuần

Với người khỏe mạnh uống nghệ ở lượng như gia vị, có thể nhận thấy:

• Cảm giác dễ tiêu hơn sau ăn: nghệ được dùng trong dân gian cho chứng đầy bụng, khó tiêu. Một số người thấy dễ chịu, số khác không thấy khác biệt.
• Uống nhiều nước hơn: pha nước nghệ ấm vô tình giúp bạn uống đủ nước, điều tự nó đã có lợi.
• Thói quen lành mạnh đi kèm: nhiều người bắt đầu uống nghệ cùng lúc với ăn uống điều độ hơn, nên khó tách đâu là tác dụng của nghệ.

Hãy thành thật với chính mình: hai tuần là quá ngắn để đánh giá tác dụng lên bệnh mạn tính như viêm khớp, rối loạn mỡ máu hay đái tháo đường.

Những lời đồn cần tỉnh táo

Nghệ tươi, tinh bột nghệ hay viên curcumin

Nghệ tươi và nghệ khô làm gia vị

An toàn nhất khi dùng trong món ăn. Lượng dùng tự nhiên trong bữa cơm hầu như không gây vấn đề với người khỏe mạnh.

Tinh bột nghệ

Phổ biến ở Việt Nam, thường pha với nước ấm, mật ong hoặc sữa. Tinh bột nghệ chủ yếu là tinh bột, hàm lượng curcumin thấp. Cần chọn sản phẩm rõ nguồn gốc, vì nghệ bột từng bị phát hiện pha phẩm màu hoặc tạp chất ở nhiều nơi trên thế giới.

Viên nang curcumin chiết xuất

Hàm lượng cao hơn nhiều, nhiều loại có thêm piperine để tăng hấp thu. Chính vì "mạnh" hơn nên nguy cơ tác dụng phụ và tương tác thuốc cũng cao hơn. Thị trường thực phẩm bảo vệ sức khỏe có không ít hàng kém chất lượng; cách nhận diện được bàn trong bài về tác hại của thực phẩm chức năng giả.

Cách pha nước nghệ hợp lý

• Một thìa cà phê nhỏ tinh bột nghệ pha với nước ấm, có thể thêm chút mật ong (không cho trẻ dưới 1 tuổi dùng mật ong).
• Uống sau bữa ăn để giảm khó chịu dạ dày.
• Có thể pha với sữa ấm, một chút chất béo giúp hấp thu tốt hơn.
• Không thay nước lọc bằng nước nghệ cả ngày.
• Nếu thấy đau bụng, tiêu chảy, nổi mẩn, ngừng uống.

Ai không nên tự ý uống nghệ đều đặn

• Người dùng thuốc chống đông, chống kết tập tiểu cầu: nghệ có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.
• Người có sỏi mật, tắc mật: nghệ kích thích co bóp túi mật.
• Phụ nữ mang thai: dùng làm gia vị thì được, nhưng không nên tự uống liều cao hay viên chiết xuất.
• Người sắp phẫu thuật: nên ngưng các sản phẩm bổ sung theo dặn dò của bác sĩ.
• Người có bệnh gan, người dùng nhiều loại thuốc: cần hỏi bác sĩ, dược sĩ về tương tác.
• Người thiếu máu thiếu sắt: lượng lớn nghệ có thể ảnh hưởng hấp thu sắt.

Nghệ trong bức tranh lớn của sức khỏe

Không có loại thực phẩm đơn lẻ nào tạo ra phép màu. Nghệ phát huy tốt nhất khi là một phần của chế độ ăn đa dạng, nhiều rau, trái cây, gia vị tự nhiên, ít đồ chế biến sẵn. Bếp Việt có nhiều gia vị quý khác như hoa hồi, bạch đậu khấu; xem bài hoa hồi và lợi ích cho sức khỏe để có thêm ý tưởng. Nếu mục tiêu của bạn là bảo vệ gan, việc ngủ đủ, hạn chế rượu bia có ý nghĩa hơn bất kỳ loại nước uống nào, như bài thức khuya hại gan đã phân tích.

Khi nào nên đi khám thay vì uống nghệ

Nếu bạn uống nghệ vì đau thượng vị kéo dài, ợ chua, đi ngoài phân đen, sụt cân, hay vì nghi ngờ bệnh gan (vàng da, nước tiểu sẫm), hãy đi khám. Những triệu chứng này cần được chẩn đoán, và trì hoãn để thử "mẹo dân gian" có thể khiến bệnh nặng hơn.