Kem chống nắng giả: cách nhận biết và chọn đúng để bảo vệ da

Kem chống nắng giả nguy hiểm ở chỗ bạn tưởng mình đã được bảo vệ nhưng thực tế da vẫn hứng trọn tia UV, chưa kể thành phần không rõ nguồn gốc có thể gây kích ứng, nổi mụn. Để tránh mua phải, hãy mua qua kênh chính hãng, kiểm tra số công bố mỹ phẩm, mã lô, hạn dùng và so bao bì với hàng thật; giá rẻ bất thường là tín hiệu đầu tiên cần nghi ngờ. Bài viết hướng dẫn từng bước kiểm tra và cách chọn sản phẩm phù hợp.

Vì sao kem chống nắng là mặt hàng hay bị làm giả

Kem chống nắng là sản phẩm dùng hằng ngày, tiêu thụ nhanh, có nhiều thương hiệu nhập khẩu được ưa chuộng với giá không rẻ. Người mua lại khó tự đánh giá chất lượng: thoa lên da thấy mịn, thơm là hài lòng, trong khi khả năng chống tia UV thì không thể cảm nhận bằng mắt thường. Đó là điều kiện lý tưởng cho hàng giả, hàng nhái và hàng "xách tay" không rõ nguồn gốc.

Ở Việt Nam, mỹ phẩm muốn lưu hành phải được công bố với cơ quan quản lý. Tuy nhiên việc công bố dựa trên hồ sơ do doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm, và hậu kiểm đôi khi phát hiện sản phẩm có chỉ số chống nắng thấp hơn nhiều so với nhãn. Nghĩa là ngay cả hàng có giấy tờ cũng cần chọn thương hiệu, nhà phân phối đáng tin.

Tác hại khi dùng kem chống nắng kém chất lượng

• Không chống được nắng: da dễ cháy nắng, sạm, tăng nám, lão hóa sớm. Về lâu dài, phơi nắng không được bảo vệ là yếu tố nguy cơ ung thư da.
• Kích ứng, dị ứng: đỏ, ngứa, rát, nổi mẩn do hương liệu, chất bảo quản hoặc tạp chất không kiểm soát.
• Bít tắc lỗ chân lông: kem nền kém chất lượng gây mụn ẩn, mụn viêm.
• Nguy cơ kim loại nặng hoặc chất cấm: với hàng không rõ nguồn gốc, không ai kiểm soát được thành phần thực.

Năm bước kiểm tra trước khi mua

1. Xem kênh bán

Ưu tiên cửa hàng chính hãng, nhà thuốc lớn, chuỗi mỹ phẩm có hóa đơn, gian hàng chính hãng (mall) trên sàn thương mại điện tử. Cẩn trọng với livestream bán "hàng xả kho", hàng "auth xách tay" giá chỉ bằng một nửa.

2. Kiểm tra nhãn phụ tiếng Việt

Hàng nhập khẩu chính ngạch phải có nhãn phụ tiếng Việt ghi tên sản phẩm, tên và địa chỉ tổ chức chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường, số lô, hạn dùng, xuất xứ. Thiếu nhãn phụ hoặc nhãn in mờ, sai chính tả là dấu hiệu đáng ngờ.

3. Tra số công bố mỹ phẩm

Bạn có thể tra cứu trên Cổng thông tin của Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) theo tên sản phẩm hoặc số tiếp nhận phiếu công bố. Kiểm tra tên sản phẩm, công ty chịu trách nhiệm có khớp với nhãn phụ không. Đồng thời nên tìm xem sản phẩm có nằm trong danh sách thu hồi, đình chỉ lưu hành hay không.

4. So sánh bao bì

• Màu in, phông chữ, logo có sắc nét, đồng đều không.
• Mã lô và hạn dùng in trên tuýp và trên hộp có khớp nhau không.
• Nắp, vòi bơm, màng seal có chắc chắn, đúng kiểu của hãng.
• Mã vạch quét ra thông tin có hợp lý không (chỉ là tham khảo, vì mã vạch có thể bị sao chép).

5. Kiểm tra sản phẩm khi mở

Kem có mùi lạ, tách lớp, vón cục, màu khác hẳn lần mua trước, hoặc kết cấu bất thường thì nên ngừng dùng và liên hệ nơi bán. Hãy giữ lại hóa đơn, ảnh chụp sản phẩm để khiếu nại khi cần.

Đọc nhãn để chọn đúng loại kem chống nắng

Tránh được hàng giả mới là một nửa câu chuyện; nửa còn lại là chọn sản phẩm phù hợp:

Da dầu mụn nên chọn dạng gel, sữa lỏng, ghi "non-comedogenic". Da nhạy cảm, trẻ em có thể ưu tiên màng lọc vật lý (zinc oxide, titanium dioxide). Phụ nữ mang thai, người có bệnh da nên hỏi bác sĩ da liễu khi chọn.

Dùng đúng cách mới phát huy tác dụng

• Thoa đủ lượng: với mặt, nhiều hướng dẫn gợi ý lượng khoảng hai đốt ngón tay. Thoa quá ít thì chỉ số SPF thực tế giảm đáng kể.
• Thoa trước khi ra nắng khoảng 15 đến 20 phút với kem có màng lọc hóa học.
• Thoa lại sau khoảng 2 giờ khi ở ngoài trời, sau khi bơi hoặc lau mồ hôi.
• Kết hợp mũ rộng vành, áo chống nắng, kính râm, tránh nắng gắt buổi trưa.

Chống nắng từ bên trong bằng chế độ ăn giàu rau quả cũng là phần hỗ trợ, như được chia sẻ trong bài thực phẩm giúp bảo vệ da, nhưng không thể thay kem chống nắng.

Lỡ mua phải hàng giả thì làm gì

1. Ngừng sử dụng ngay, rửa sạch vùng da đã thoa.
2. Nếu da đỏ rát, sưng, nổi mụn nước hoặc ngứa nhiều, đi khám chuyên khoa da liễu, mang theo sản phẩm.
3. Liên hệ người bán để trả hàng; nếu mua trên sàn, mở khiếu nại kèm bằng chứng.
4. Báo cho cơ quan quản lý thị trường hoặc Sở Y tế địa phương nếu phát hiện nơi bán hàng giả.

Các vụ việc mỹ phẩm kém chất lượng bị thu hồi xảy ra không ít; bạn có thể đọc thêm về trường hợp kem chống nắng có chỉ số SPF thấp hơn công bố để hiểu cách cơ quan chức năng xử lý và người dùng nên phản ứng thế nào.

Ghi nhớ nhanh

• Giá rẻ bất thường, không nhãn phụ, không hóa đơn: không mua.
• Tra số công bố và danh sách thu hồi trước khi mua sản phẩm mới.
• Chọn SPF 30 trở lên, phổ rộng, phù hợp loại da.
• Thoa đủ, thoa lại, kết hợp che chắn.