Dầu gội Hanayuki và chất 2-phenoxyethanol: Người dùng cần biết gì?

Những thông tin liên quan đến dầu gội Hanayuki, thương hiệu gắn với doanh nhân Đoàn Di Băng, và chất bảo quản 2-phenoxyethanol khiến nhiều người lo lắng về chai dầu gội đang dùng trong nhà. Cần hiểu đúng: 2-phenoxyethanol là chất bảo quản được phép dùng trong mỹ phẩm, nhưng chỉ trong giới hạn nồng độ nhất định. Sản phẩm vượt giới hạn hoặc không đúng hồ sơ công bố sẽ bị cơ quan quản lý xử lý, và người dùng nên ngưng sử dụng các lô sản phẩm có trong thông báo thu hồi. Bài viết giải thích chất này là gì, rủi ro ra sao và cách tự kiểm tra sản phẩm.

2-phenoxyethanol là chất gì

2-phenoxyethanol (thường ghi trên nhãn là Phenoxyethanol) là một hợp chất hữu cơ dùng rộng rãi làm chất bảo quản trong mỹ phẩm như dầu gội, sữa tắm, kem dưỡng, khăn ướt. Nhiệm vụ của nó là ngăn vi khuẩn, nấm mốc phát triển trong sản phẩm sau khi mở nắp. Một chai dầu gội để trong phòng tắm ẩm ướt, bị nước lọt vào mỗi lần dùng, nếu không có chất bảo quản sẽ rất nhanh hỏng và có thể gây nhiễm khuẩn da đầu.

Phenoxyethanol được ưa chuộng vì hiệu quả ở nồng độ thấp và ít gây kích ứng hơn một số chất bảo quản khác. Nhiều sản phẩm quảng cáo “không paraben” thực chất dùng phenoxyethanol để thay thế.

Giới hạn cho phép trong mỹ phẩm

Theo quy định mỹ phẩm của Liên minh châu Âu và Hiệp định mỹ phẩm ASEAN mà Việt Nam áp dụng, phenoxyethanol được phép dùng làm chất bảo quản với nồng độ tối đa 1% trong sản phẩm hoàn chỉnh. Ở mức này, các cơ quan đánh giá an toàn cho rằng chất này an toàn với người dùng thông thường.

Vượt quá giới hạn, nguy cơ kích ứng da, mắt và các phản ứng không mong muốn tăng lên. Ngoài ra, việc sản phẩm có hàm lượng khác với hồ sơ công bố cho thấy quy trình sản xuất hoặc kiểm soát chất lượng có vấn đề, đây là lý do cơ quan quản lý ra quyết định đình chỉ lưu hành và thu hồi.

Phenoxyethanol vượt mức có thể gây ra gì

• Kích ứng da đầu: ngứa, đỏ, rát, bong vảy, nhất là ở người có da đầu nhạy cảm hoặc đang bị viêm da.
• Kích ứng mắt khi dầu gội chảy vào mắt: cay, đỏ, chảy nước mắt.
• Viêm da tiếp xúc dị ứng: hiếm gặp nhưng có thể xảy ra, biểu hiện bằng mẩn đỏ, nổi mụn nước ở vùng tiếp xúc.
• Nguy cơ cao hơn với trẻ nhỏ: các cơ quan quản lý châu Âu từng lưu ý thận trọng khi dùng phenoxyethanol cho vùng quấn tã của trẻ dưới 3 tuổi.

Với dầu gội, sản phẩm chỉ tiếp xúc ngắn rồi được xả sạch nên mức độ phơi nhiễm thấp hơn so với kem bôi để lại trên da. Tuy vậy, sản phẩm không đạt chất lượng vẫn cần được loại bỏ khỏi thị trường để bảo vệ người dùng.

Cách kiểm tra chai dầu gội đang dùng

1. Xem tên sản phẩm, số lô, hạn dùng trên vỏ chai, thường in ở đáy hoặc cổ chai.
2. Đối chiếu với thông báo thu hồi trên trang của Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) hoặc Sở Y tế. Thông báo thường ghi rõ tên sản phẩm, số phiếu công bố, số lô bị thu hồi.
3. Tra cứu số phiếu công bố mỹ phẩm trên cổng thông tin của cơ quan quản lý để xem sản phẩm có được công bố hợp lệ không.
4. Nếu trùng lô bị thu hồi: ngưng sử dụng, giữ lại hóa đơn và vỏ chai, liên hệ nơi bán để được hướng dẫn trả hàng theo thông báo.

Thu hồi mỹ phẩm không phải chuyện hiếm; nhiều sản phẩm khác cũng từng bị đình chỉ vì nhiều lý do. Bài cảnh báo mỹ phẩm bị thu hồi tổng hợp những dấu hiệu nhận biết chung.

Khi da đầu bị kích ứng sau khi gội

• Ngưng ngay sản phẩm nghi ngờ.
• Gội lại bằng nước sạch, có thể dùng dầu gội dịu nhẹ dành cho da nhạy cảm.
• Không gãi mạnh, không tự bôi thuốc có corticoid.
• Nếu bị dính vào mắt, rửa mắt bằng nước sạch nhiều lần.
• Đi khám bác sĩ da liễu nếu ngứa, đỏ kéo dài trên vài ngày, có mụn nước, chảy dịch, hoặc mắt đau, nhìn mờ.

Khi đi khám, mang theo chai dầu gội để bác sĩ xem thành phần.

Bài học khi chọn mỹ phẩm của người nổi tiếng

Nhiều thương hiệu mỹ phẩm Việt được xây dựng quanh hình ảnh người nổi tiếng và bán mạnh qua mạng xã hội, livestream. Sự nổi tiếng của người đại diện không bảo đảm chất lượng sản phẩm. Trước đó, sản phẩm kem chống nắng cùng thương hiệu cũng từng gây chú ý, như phân tích trong bài kem chống nắng Hanayuki SPF thấp. Khi mua mỹ phẩm, nên:

• Kiểm tra số phiếu công bố, thông tin nhà sản xuất, nhà phân phối trên nhãn.
• Mua tại kênh bán chính thức, giữ hóa đơn.
• Đọc bảng thành phần, nhất là nếu bạn có cơ địa dị ứng.
• Dùng thử sản phẩm mới ở một vùng da nhỏ trước khi dùng thường xuyên.
• Theo dõi thông tin thu hồi từ cơ quan y tế thay vì chỉ nghe từ người bán.

Câu chuyện trách nhiệm của nhà sản xuất và quyền của người tiêu dùng khi mua phải mỹ phẩm kém chất lượng cũng là điều nên tìm hiểu để biết cách khiếu nại khi cần.

Có nên sợ mọi sản phẩm chứa phenoxyethanol?

Không. Phenoxyethanol ở nồng độ cho phép là chất bảo quản an toàn đã được dùng nhiều năm. Một sản phẩm không có chất bảo quản phù hợp còn có thể nguy hiểm hơn vì dễ nhiễm vi sinh vật. Điều cần để ý là sản phẩm có được kiểm soát chất lượng tốt, công bố đúng và mua từ nguồn rõ ràng hay không. Người có tiền sử dị ứng với chất bảo quản nên tham khảo bác sĩ da liễu để chọn sản phẩm phù hợp. Thông tin về việc Bộ Y tế siết chặt kiểm soát mỹ phẩm giúp bạn hiểu thêm quy trình hậu kiểm.