Rửa bát đúng cách: thói quen nhỏ bảo vệ sức khỏe cả nhà

Rửa bát đúng cách gồm bốn việc: gạt bỏ thức ăn thừa, rửa bằng nước ấm và lượng nước rửa vừa đủ, tráng thật kỹ dưới vòi nước chảy, rồi để bát khô hoàn toàn trên giá thoáng. Thói quen nghe đơn giản nhưng nhiều gia đình bỏ sót hai khâu quan trọng nhất là tráng sạch xà phòng và làm khô, đồng thời dùng miếng rửa quá lâu khiến chính dụng cụ rửa trở thành nơi vi khuẩn sinh sôi. Dưới đây là cách làm cụ thể và những lỗi thường gặp.

Bồn rửa và miếng rửa: nơi ít ai nghĩ là bẩn

Miếng mút rửa bát luôn ẩm, thường xuyên tiếp xúc với vụn thức ăn, nhiệt độ bếp lại ấm, đây là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn phát triển. Nhiều người dùng một miếng mút hàng tháng, lau cả bát, mặt bếp, bồn rửa rồi lại rửa cốc chén.

Một vài nguyên tắc đơn giản:

• Vắt kiệt nước và để miếng rửa nơi thoáng sau mỗi lần dùng, không vứt dưới đáy bồn.
• Thay miếng mút định kỳ, thường khoảng một đến hai tuần tùy tần suất nấu nướng, sớm hơn nếu có mùi hôi, đổi màu, bở.
• Tách riêng miếng rửa bát với giẻ lau bàn, lau bếp.
• Có thể chuyển sang bàn chải rửa bát cán dài hoặc miếng rửa silicone vì khô nhanh, dễ làm sạch hơn.

Bồn rửa cũng cần được cọ rửa hằng ngày, đặc biệt lỗ thoát nước và rọ chắn rác. Để bát bẩn ngâm qua đêm trong bồn là thói quen nên bỏ: nước ngâm thức ăn ở nhiệt độ phòng nhiều giờ là môi trường vi khuẩn phát triển nhanh. Những góc khác trong căn bếp cần chú ý được tổng hợp ở bài vệ sinh nhà bếp, diệt khuẩn và an toàn thực phẩm.

Quy trình rửa tay từng bước

1. Gạt bỏ thức ăn thừa vào thùng rác, dùng giấy lau sơ dầu mỡ ở chảo, đĩa nhiều mỡ. Việc này giúp giảm lượng nước rửa và tránh tắc cống.
2. Phân loại: rửa đồ ít dầu mỡ trước (cốc, ly, bát cơm), đồ nhiều dầu mỡ sau (đĩa thức ăn, nồi chảo), dụng cụ đựng thịt cá sống rửa riêng cuối cùng.
3. Pha nước rửa: thay vì đổ trực tiếp lên miếng mút, hãy pha một lượng nước rửa vào chậu nước ấm. Cách này tiết kiệm và dễ tráng sạch hơn.
4. Rửa cả mặt sau và vành: đáy bát, mép cốc nơi miệng chạm vào thường bị bỏ sót.
5. Tráng kỹ dưới vòi nước chảy cho đến khi bề mặt không còn trơn nhờn. Đây là khâu quan trọng để không còn cặn chất tẩy rửa.
6. Úp khô trên giá thoáng, để nước tự chảy hết. Không lau bằng khăn đã dùng nhiều lần.

Nước rửa bát: dùng bao nhiêu là đủ

Nước rửa bát là chất hoạt động bề mặt, có nhiệm vụ nhũ hóa dầu mỡ để nước cuốn trôi. Dùng nhiều không làm bát sạch hơn mà chỉ khó tráng hơn. Cặn chất tẩy còn lại trên bát lâu ngày có thể gây khó chịu cho đường tiêu hóa, nhất là với trẻ nhỏ.

Khi chọn sản phẩm, hãy ưu tiên loại có nhãn mác rõ ràng, có thông tin nhà sản xuất, đọc kỹ hướng dẫn và cảnh báo. Người có da tay nhạy cảm nên đeo găng khi rửa. Các loại nước rửa “hữu cơ”, “sinh học” không nhất thiết an toàn hơn nếu bạn không tráng sạch.

Rửa bình sữa, hộp cơm, thớt: cần thêm bước gì

Đũa mốc là chuyện thường gặp ở gia đình Việt do khí hậu ẩm. Nấm mốc trên đũa không thể rửa sạch hết, nên thay đũa mới thay vì cố cọ lại.

Máy rửa bát có tốt hơn rửa tay không

Máy rửa bát dùng nước nóng và chu trình sấy, giúp làm sạch và khô đồ dùng đều hơn, đồng thời thường tiết kiệm nước hơn so với rửa tay dưới vòi chảy liên tục. Tuy nhiên máy cũng cần được bảo dưỡng:

• Vệ sinh lưới lọc định kỳ, không để thức ăn thừa tích tụ gây mùi.
• Không xếp quá chật khiến tia nước không tới được.
• Kiểm tra ký hiệu dùng được cho máy rửa bát trên đồ nhựa, đồ có hoa văn, dao sắc, nồi gang.
• Mở cửa máy sau chu trình nếu máy không có sấy để hơi ẩm thoát ra.

Một số đồ ăn bằng nhựa melamine kém chất lượng không chịu được nhiệt độ cao lâu dài; bạn có thể đọc thêm bài formaldehyde trong nhà bếp và cách chọn đồ dùng.

Khăn lau bát: nên dùng hay bỏ

Khăn lau bát nếu dùng lại nhiều lần mà không giặt có thể đưa vi khuẩn từ khăn trở lại bát đã rửa sạch. Tốt nhất là để bát tự khô trên giá. Nếu cần lau ngay, dùng khăn sạch, khô, giặt sau mỗi ngày. Khăn giấy cũng không phải lựa chọn hoàn hảo như nhiều người nghĩ; bài khăn giấy và giẻ lau, cái nào sạch hơn giải thích lý do.

Thói quen chung cho cả nhà

Rửa bát nên làm ngay sau bữa ăn hoặc trong ngày, không để qua đêm. Nếu trong nhà có người bị tiêu chảy, cúm, hãy rửa riêng đồ của người bệnh bằng nước nóng và rửa tay kỹ sau khi xong. Giá úp bát nên đặt ở nơi thoáng, xa vòi xả rác, được lau chùi và phơi khô định kỳ.

Những thay đổi nhỏ như thay miếng mút đúng hạn, tráng kỹ hơn một chút, để bát khô hẳn trước khi cất vào tủ sẽ giúp giảm nguy cơ các bệnh đường tiêu hóa cho cả gia đình, đặc biệt là trẻ nhỏ và người cao tuổi.