Cảnh Báo 7 Loại Đồ Uống Hại Tim Mạch, Tăng Nguy Cơ Đột Quỵ

Bảy loại đồ uống nên hạn chế để bảo vệ tim mạch gồm: nước ngọt có đường, nước tăng lực, rượu bia, trà sữa, cà phê pha sẵn nhiều đường và kem, nước ép trái cây đóng hộp có đường, và đồ uống thể thao dùng khi không vận động. Không loại nào "giết" tim ngay sau một ly, nhưng dùng thường xuyên trong nhiều năm, chúng góp phần gây thừa cân, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, những yếu tố nền dẫn đến bệnh mạch vành và đột quỵ. Với người đã có bệnh tim, một số loại như nước tăng lực hay rượu có thể gây rối loạn nhịp tim.

Vì sao đồ uống ảnh hưởng tim mạch nhiều hơn ta nghĩ

Đường trong đồ uống được hấp thu rất nhanh, lại không tạo cảm giác no như thức ăn, nên ta dễ nạp nhiều năng lượng mà không nhận ra. Một ly trà sữa lớn hay chai nước ngọt có thể chứa lượng đường vượt khuyến nghị cả ngày. Tổ chức Y tế Thế giới khuyên hạn chế đường tự do dưới 10% tổng năng lượng, và tốt hơn nữa là dưới 5%. Lượng đường dư thừa kéo dài liên quan đến gan nhiễm mỡ, tăng triglyceride, kháng insulin và tăng cân, đều là yếu tố nguy cơ tim mạch. Bài ăn ngọt quá liều và gan nhiễm mỡ giải thích kỹ hơn cơ chế này.

Bảy loại đồ uống cần dè chừng

1. Nước ngọt có ga có đường

Nguồn đường bổ sung lớn trong khẩu phần của nhiều người, đặc biệt người trẻ. Uống thường xuyên liên quan đến tăng cân, đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch.

2. Nước tăng lực

Kết hợp caffeine liều cao, đường và các chất kích thích khác. Có thể làm tim đập nhanh, tăng huyết áp tạm thời, gây hồi hộp, mất ngủ. Uống nhiều lon liên tiếp, trộn với rượu hoặc dùng khi thức khuya, gắng sức là cách dùng đặc biệt rủi ro. Người có bệnh tim, tăng huyết áp, rối loạn nhịp nên tránh.

3. Rượu bia

Uống nhiều làm tăng huyết áp, gây bệnh cơ tim do rượu, rung nhĩ (một rối loạn nhịp làm tăng nguy cơ đột quỵ), tăng triglyceride. Uống say nhiều trong một lần có thể gây rối loạn nhịp cấp. Quan niệm "uống ít rượu vang tốt cho tim" ngày càng bị xem xét lại; không nên bắt đầu uống rượu với lý do bảo vệ tim.

4. Trà sữa

Kết hợp đường, bột kem béo (có thể chứa chất béo không tốt), trân châu nhiều tinh bột và topping ngọt. Một ly cỡ lớn với đầy đủ topping tương đương một bữa ăn về năng lượng.

5. Cà phê pha sẵn nhiều đường, kem

Bản thân cà phê đen ở mức vừa phải không bị xem là có hại cho người khỏe mạnh. Vấn đề nằm ở cà phê lon, cà phê gói 3 trong 1, các loại cà phê kem, đá xay với siro, kem tươi, sữa đặc.

6. Nước ép trái cây đóng hộp có đường

Nhãn "trái cây" tạo cảm giác lành mạnh, nhưng nhiều sản phẩm chứa phần lớn là đường và nước, ít chất xơ. Ngay cả nước ép nguyên chất cũng mất chất xơ so với ăn trái cây nguyên quả.

7. Đồ uống thể thao, nước điện giải khi không vận động

Được thiết kế cho người vận động cường độ cao, ra nhiều mồ hôi. Uống thay nước lọc khi ngồi văn phòng đồng nghĩa nạp thêm đường và natri không cần thiết, bất lợi cho người tăng huyết áp.

Bảng thay thế gợi ý

Dấu hiệu đột quỵ cần nhận biết

Dù bạn có thói quen ăn uống thế nào, hãy nhớ các dấu hiệu đột quỵ để xử trí kịp thời: méo miệng, yếu hoặc tê một bên tay chân, nói khó hoặc nói ngọng đột ngột, mất thị lực đột ngột, chóng mặt mất thăng bằng, đau đầu dữ dội bất thường. Khi thấy dấu hiệu, gọi cấp cứu 115 ngay và ghi nhớ thời điểm khởi phát; không tự cạo gió, chích máu đầu ngón tay hay cho người bệnh ăn uống.

Những ai cần thận trọng hơn

• Người tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường.
• Người đã có bệnh mạch vành, rối loạn nhịp tim, từng đột quỵ.
• Người thừa cân, béo bụng, ít vận động.
• Người trẻ có lối sống thức khuya, dùng nhiều chất kích thích; xem thêm bài mỡ máu cao ở người trẻ.
• Phụ nữ mang thai cần hạn chế caffeine, tránh rượu và nước tăng lực.

Thay đổi từng bước

Bỏ ngay mọi đồ uống yêu thích thường khó duy trì. Hãy giảm dần: tuần này bớt một ly trà sữa, tuần sau giảm một nửa lượng đường trong cà phê. Mang theo bình nước cá nhân. Đọc nhãn thành phần, chú ý dòng "đường" và kích cỡ khẩu phần. Kết hợp với vận động, ngủ đủ và ăn nhiều rau, bạn đang thực hiện những điều quan trọng nhất trong việc phòng đột quỵ, như được tổng hợp trong bài 7 cách phòng ngừa đột quỵ trẻ hóa.

Khi nào nên đi khám

Hồi hộp, tim đập nhanh hoặc không đều sau khi uống cà phê, nước tăng lực; đau thắt ngực khi gắng sức; khó thở, phù chân; huyết áp đo tại nhà thường xuyên cao. Người trên 40 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ nên kiểm tra huyết áp, đường máu, mỡ máu định kỳ để phát hiện sớm.