Biến chứng thẩm mỹ ở spa: làm đẹp an toàn và lựa chọn đúng nơi

Biến chứng thẩm mỹ ở spa phần lớn xảy ra khi cơ sở làm những việc vượt quá phạm vi được phép: tiêm filler, tiêm botox, căng chỉ, nâng mũi, hút mỡ, phun xăm bằng hóa chất không rõ nguồn gốc, do người không có chứng chỉ hành nghề y thực hiện. Theo quy định, spa chỉ được cung cấp dịch vụ chăm sóc da, gội đầu, xoa bóp, trang điểm không xâm lấn; mọi thủ thuật có tiêm, rạch, can thiệp vào cơ thể phải được thực hiện tại cơ sở khám chữa bệnh được cấp phép. Bài viết giúp bạn phân biệt, kiểm tra trước khi làm đẹp và nhận biết dấu hiệu biến chứng cần cấp cứu.

Spa được làm gì, không được làm gì

Nói cách khác, một tấm biển "thẩm mỹ viện" không đồng nghĩa với việc được phép làm thủ thuật y khoa. Tình trạng "thẩm mỹ chui" ở spa, nhà riêng, khách sạn đã được cơ quan y tế cảnh báo nhiều lần.

Những biến chứng thường gặp

Tiêm filler, tiêm chất làm đầy

• Tắc mạch máu do tiêm nhầm vào mạch: hoại tử da, đặc biệt ở mũi, rãnh mũi má, trán.
• Tắc động mạch mắt gây mù, một biến chứng rất nặng có thể xảy ra ngay khi tiêm.
• Nhiễm trùng, áp xe, u hạt do chất tiêm không rõ nguồn gốc (như silicone lỏng, "filler" trôi nổi).

Căng chỉ, nâng mũi không phẫu thuật

Nhiễm trùng, lộ chỉ, lệch, biến dạng, đau kéo dài.

Lột da, peel, tắm trắng

Bỏng hóa chất, viêm da, tăng sắc tố sau viêm, da mỏng yếu, đặc biệt khi dùng hóa chất nồng độ cao hoặc kem trộn chứa corticoid, thủy ngân.

Phun xăm thẩm mỹ

Nhiễm trùng, lây bệnh qua dụng cụ không vô khuẩn như viêm gan B, C, HIV; dị ứng mực; sẹo.

Hút mỡ, tiêm tan mỡ

Nhiễm trùng, hoại tử, thuyên tắc mỡ, sốc; đây là thủ thuật xâm lấn chỉ được làm ở cơ sở đủ điều kiện, có gây mê hồi sức.

Năm bước kiểm tra trước khi làm đẹp

1. Xem giấy phép hoạt động khám chữa bệnh của cơ sở với dịch vụ có tiêm, laser, phẫu thuật; tra cứu trên trang Sở Y tế địa phương.
2. Kiểm tra người thực hiện có chứng chỉ hành nghề, giấy phép hành nghề phù hợp với chuyên khoa hay không.
3. Hỏi rõ sản phẩm sử dụng: tên, nguồn gốc, có được cấp phép lưu hành tại Việt Nam; yêu cầu xem hộp, tem, số lô.
4. Hỏi quy trình xử lý biến chứng: cơ sở có thuốc, thiết bị cấp cứu, có liên kết bệnh viện không.
5. Đọc kỹ cam kết, hợp đồng; cảnh giác với giá rẻ bất thường, "khuyến mãi sốc", làm tại nhà.

Với các sản phẩm chăm sóc da tự dùng tại nhà, việc kiểm tra nguồn gốc cũng quan trọng như khi đi spa; xem thêm bài mỹ phẩm giả và rủi ro sức khỏe.

Dấu hiệu cần đến bệnh viện ngay

• Đau dữ dội, da trắng bệch hoặc tím tái, lốm đốm ngay sau khi tiêm: dấu hiệu tắc mạch.
• Nhìn mờ, mất thị lực, đau mắt sau tiêm vùng mặt: cấp cứu ngay lập tức.
• Sưng nóng đỏ, chảy mủ, sốt sau thủ thuật.
• Khó thở, phát ban toàn thân, chóng mặt, tụt huyết áp: dấu hiệu phản ứng dị ứng nặng.
• Vết thương không lành, loét, có mùi hôi.

Với tắc mạch do filler, thời gian vàng để xử trí rất ngắn. Đừng nghe lời cơ sở khuyên "về chườm đá là hết" hay tự xử lý tại chỗ khi có các dấu hiệu trên. Hãy đến bệnh viện có chuyên khoa da liễu, thẩm mỹ hoặc mắt gần nhất và mang theo thông tin về sản phẩm đã tiêm.

Khi gặp biến chứng: bảo vệ quyền lợi

• Giữ lại hóa đơn, tin nhắn, ảnh chụp trước và sau, thông tin sản phẩm.
• Lấy hồ sơ bệnh án tại bệnh viện điều trị biến chứng.
• Phản ánh tới Sở Y tế, thanh tra y tế về cơ sở hoạt động vượt phạm vi.
• Yêu cầu bồi thường; nếu hậu quả nghiêm trọng, có thể trình báo cơ quan công an.

Người hành nghề khám chữa bệnh không có giấy phép gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự, bên cạnh trách nhiệm bồi thường dân sự.

Chăm sóc sau thủ thuật để giảm biến chứng

Ngay cả khi làm ở cơ sở hợp pháp, việc chăm sóc sau thủ thuật cũng ảnh hưởng nhiều đến kết quả:

• Làm đúng hướng dẫn của bác sĩ về vệ sinh vùng điều trị, thuốc bôi, thuốc uống.
• Tránh nắng, tránh xông hơi, bơi lội, trang điểm trong thời gian được dặn.
• Không tự ý nặn, chà xát, đắp lá hay mỹ phẩm lạ lên vùng vừa can thiệp.
• Tái khám đúng hẹn, báo ngay cho bác sĩ khi có biểu hiện bất thường.

Nhiều biến chứng nhiễm trùng xuất phát từ việc người làm đẹp tự xử lý tại nhà theo lời khuyên trên mạng, thay vì quay lại cơ sở hoặc đến bệnh viện.

Đẹp an toàn bắt đầu từ kỳ vọng hợp lý

Nhiều biến chứng bắt nguồn từ mong muốn "đẹp nhanh, rẻ, không đau". Hãy dành thời gian tìm hiểu, gặp bác sĩ chuyên khoa da liễu hoặc phẫu thuật thẩm mỹ để được tư vấn trung thực về điều có thể và không thể đạt được. Một làn da khỏe cũng cần nền tảng là chống nắng đúng cách, ăn uống, ngủ nghỉ hợp lý; bạn có thể bắt đầu từ bài chọn kem chống nắng chuẩn. Còn với những trào lưu chăm sóc da lạ lan truyền trên mạng, đọc thêm bài trào lưu làm đẹp kỳ quặc của Gen Z để biết nên tránh điều gì.