COVID-19 tái bùng phát: Người dân TP.HCM tăng cường phòng ngừa

TP.HCM là nơi đông dân, mật độ đi lại cao và giao lưu quốc tế lớn, nên mỗi khi COVID-19 tái bùng phát, thành phố thường ghi nhận ca bệnh sớm. Người dân không cần quay lại thời kỳ giãn cách, nhưng nên tăng cường một số biện pháp phù hợp với nhịp sống đô thị: ở chung cư, văn phòng, trên phương tiện công cộng và trong trường học. Bài viết này tổng hợp những việc nên làm theo tinh thần khuyến cáo chung của ngành y tế, áp dụng cụ thể cho người sống và làm việc tại thành phố.

Vì sao thành phố lớn cần chủ động hơn

Virus lây chủ yếu qua giọt bắn và hạt khí dung khi người bệnh nói chuyện, ho, hắt hơi trong không gian gần. Đô thị có nhiều điều kiện thuận lợi cho lây lan:

• Văn phòng, trung tâm thương mại dùng máy lạnh, cửa đóng kín.
• Xe buýt, thang máy chung cư, quán ăn giờ cao điểm đông đúc.
• Nhiều người sống xa quê, ở ghép phòng trọ nhỏ.
• Sân bay, bến xe đón lượng lớn khách từ nơi khác đến.

Bên cạnh đó, TP.HCM có đông người cao tuổi sống cùng con cháu trong nhà phố hẹp, việc tách người bệnh ra khỏi người già không dễ. Vì vậy phòng ngừa ở thành phố tập trung vào không gian chung và bảo vệ người dễ tổn thương trong nhà.

Theo dõi khuyến cáo chính thức

Khi số ca tăng, Sở Y tế TP.HCM và Bộ Y tế thường đưa ra khuyến cáo cho người dân, trường học và doanh nghiệp. Nội dung thường xoay quanh: đeo khẩu trang nơi đông người, rửa tay, thông khí, tiêm vắc xin cho nhóm nguy cơ và đi khám khi có triệu chứng nặng. Nên theo dõi qua trang thông tin chính thức của Sở Y tế, các trung tâm y tế quận huyện hoặc báo chí chính thống, tránh các nhóm chat lan truyền tin chưa rõ nguồn.

Các khuyến cáo chung trên cả nước được tóm tắt trong bài khuyến cáo phòng chống COVID-19 của Bộ Y tế.

Ở chung cư và nhà phố

• Thang máy: đây là không gian kín nhỏ; khi dịch tăng nên đeo khẩu trang trong thang máy, hạn chế nói chuyện, rửa tay sau khi chạm nút bấm.
• Khu sinh hoạt chung như phòng gym, hồ bơi, sảnh: ban quản lý có thể tăng tần suất lau chùi tay nắm cửa, nút bấm và bố trí dung dịch rửa tay.
• Trong căn hộ: mở cửa sổ, cửa ban công vài lần mỗi ngày; nếu có người bệnh, ưu tiên cho họ ở phòng có cửa sổ.
• Nhà phố nhiều thế hệ: người đi làm về nên rửa tay, thay quần áo trước khi chơi với cháu nhỏ hay chăm sóc ông bà.

Ở văn phòng và nơi làm việc

Văn phòng máy lạnh là nơi một người bệnh có thể lây cho nhiều đồng nghiệp. Một vài thay đổi nhỏ giúp giảm rủi ro rõ rệt:

1. Khuyến khích nhân viên có triệu chứng ở nhà hoặc làm việc từ xa nếu công việc cho phép.
2. Mở cửa, bật quạt thông gió, vệ sinh lưới lọc máy lạnh định kỳ.
3. Tổ chức họp ngắn, giảm số người trong phòng họp kín khi số ca trong thành phố tăng.
4. Đặt dung dịch rửa tay ở lối vào, khu pantry, cạnh máy chấm công.
5. Không ăn trưa chen chúc trong phòng kín; nếu có thể, giãn giờ ăn.

Trên xe buýt, metro và xe công nghệ

Người đi làm bằng phương tiện công cộng nên mang theo khẩu trang và đeo trong giờ cao điểm. Khi đi xe công nghệ, mở hé cửa kính hoặc chọn chế độ lấy gió ngoài thay vì gió trong xe. Sau khi xuống xe, tránh đưa tay lên mắt, mũi, miệng cho đến khi rửa tay.

Ở trường học và nhà trẻ

Trẻ em thường mắc COVID-19 nhẹ, nhưng có thể lây cho người lớn tuổi trong nhà. Phụ huynh nên:

• Cho trẻ nghỉ khi sốt, ho, chảy mũi nhiều và báo giáo viên.
• Dạy trẻ rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, che miệng khi ho.
• Để ý các bệnh khác cùng lưu hành ở thành phố như tay chân miệng, sốt xuất huyết, vì triệu chứng ban đầu có thể giống nhau. Bài dấu hiệu tay chân miệng ở TP.HCM giúp phụ huynh phân biệt.

Tiêm chủng cho nhóm nguy cơ

Người trên 60 tuổi, người có bệnh nền, phụ nữ mang thai nên hỏi trạm y tế phường, xã hoặc điểm tiêm chủng về mũi nhắc lại vắc xin COVID-19. Người trẻ khỏe có thể tham khảo khuyến cáo hiện hành. Trong thành phố có nhiều điểm tiêm dịch vụ, nên chọn cơ sở được cấp phép và hỏi rõ loại vắc xin, lịch tiêm.

Khi bạn có triệu chứng

Nếu bị sốt, đau họng, ho, mệt mỏi, có thể dùng que test nhanh kháng nguyên tại nhà để kiểm tra. Cách test và đọc kết quả đúng được hướng dẫn trong bài triệu chứng COVID-19 và test nhanh. Dù kết quả thế nào, khi đang có triệu chứng hô hấp bạn nên:

• Đeo khẩu trang khi ra ngoài và khi ở gần người trong nhà.
• Nghỉ ngơi, uống đủ nước, dùng thuốc hạ sốt thông thường theo hướng dẫn của dược sĩ.
• Không tự mua kháng sinh, thuốc kháng virus hay corticoid.
• Liên hệ bác sĩ sớm nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ cao.

Đến bệnh viện ngay nếu thấy khó thở, đau tức ngực, môi tím, lơ mơ, sốt cao không hạ hoặc tình trạng bệnh nền xấu đi. Ở TP.HCM có thể gọi cấp cứu 115 khi cần.

Giữ bình tĩnh, giữ thói quen

Thành phố đã trải qua những năm dịch khó khăn nhất và hiểu rõ giá trị của các biện pháp đơn giản. Khi COVID-19 tái bùng phát, điều cần nhất không phải là hoảng sợ hay đổ xô mua thuốc, mà là quay lại vài thói quen: khẩu trang nơi đông người, rửa tay, mở cửa thông gió, ở nhà khi ốm và che chắn cho người già, người bệnh trong gia đình.