Lá dâu tằm có trị rụng tóc không? Cách dùng và kỳ vọng đúng

Lá dâu tằm được dân gian dùng nấu nước gội đầu với mong muốn tóc chắc khỏe, giảm gàu và bớt rụng; một số người còn uống trà lá dâu để "thanh nhiệt", hỗ trợ đường huyết. Có thể xem lá dâu là một nguyên liệu tự nhiên dễ tìm, nước gội dịu nhẹ và an toàn với đa số người. Nhưng nếu tóc rụng nhiều bất thường, rụng từng mảng hoặc kéo dài nhiều tháng, nguyên nhân thường nằm bên trong cơ thể, và lá dâu tằm khó thay được việc đi khám tìm nguyên nhân.

Bài viết dưới đây tách bạch phần kinh nghiệm dân gian và phần hiểu biết hiện nay về lá dâu tằm, hướng dẫn cách dùng và nhắc những dấu hiệu rụng tóc cần gặp bác sĩ.

Lá dâu tằm có gì

Cây dâu tằm (Morus alba) quen thuộc ở nhiều vùng quê Việt Nam, lá dùng nuôi tằm, quả dâu chín ăn được hoặc ngâm siro. Lá dâu chứa một số nhóm hợp chất được quan tâm nghiên cứu:

• Flavonoid và polyphenol: có hoạt tính chống oxy hóa.
• 1-deoxynojirimycin (DNJ): chất được nghiên cứu về khả năng ức chế enzym phân giải tinh bột, liên quan đến đường huyết sau ăn.
• Chất xơ, khoáng chất: ở lượng vừa phải khi dùng lá non như rau.

Trong y học cổ truyền, lá dâu (tang diệp) được dùng để thanh nhiệt, làm mát, chữa cảm, đau mắt đỏ theo kinh nghiệm.

Lá dâu tằm và tóc: kỳ vọng thế nào cho đúng

Hiện có một số nghiên cứu thí nghiệm về chiết xuất từ cây dâu tằm và nang tóc, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng đủ mạnh để khẳng định nước lá dâu tằm điều trị được rụng tóc. Điều hợp lý là:

• Nước lá dâu có thể là lựa chọn gội đầu dịu nhẹ, ít hóa chất, phù hợp người thích sản phẩm tự nhiên.
• Gội đầu đều đặn, giữ da đầu sạch giúp giảm gàu, ngứa, từ đó giảm gãy rụng do gãi.
• Với rụng tóc do nội tiết, thiếu chất, bệnh lý, stress hay sau sinh, lá dâu không giải quyết được nguyên nhân gốc.

Nói cách khác, lá dâu tằm có thể là một phần của thói quen chăm sóc tóc, nhưng không phải "bí quyết trị rụng tóc".

Vì sao tóc rụng: hiểu nguyên nhân trước

Mỗi ngày rụng một lượng tóc nhất định là bình thường, vì tóc luôn thay mới theo chu kỳ. Rụng tóc đáng lo khi lượng rụng tăng rõ, tóc thưa dần, hoặc rụng thành mảng. Một số nguyên nhân thường gặp:

Một số bệnh lây truyền cũng có thể gây rụng tóc, như được đề cập trong bài rụng tóc do giang mai. Vì vậy rụng tóc bất thường nên được đánh giá bởi bác sĩ.

Cách dùng lá dâu tằm gội đầu

1. Chọn lá dâu bánh tẻ (không quá non, không quá già), rửa sạch, ngâm nước muối loãng nếu lấy từ vườn có phun thuốc.
2. Vò nhẹ hoặc cắt nhỏ một nắm lá, đun với nước khoảng 10 đến 15 phút.
3. Để nước ấm vừa, lọc bỏ bã.
4. Gội bằng dầu gội nhẹ trước nếu tóc bết, sau đó dùng nước lá dâu xả, massage da đầu nhẹ vài phút.
5. Xả lại nước sạch hoặc để nguyên tùy thích, lau khô nhẹ nhàng.

Dùng hai đến ba lần mỗi tuần là đủ. Nước lá nên dùng trong ngày, không để qua đêm vì dễ lên men, nhiễm khuẩn.

Kết hợp với nguyên liệu khác

Nhiều người nấu lá dâu cùng bồ kết, vỏ bưởi, hương nhu. Những nguyên liệu này đều quen thuộc, nhưng da đầu nhạy cảm có thể bị kích ứng. Bạn cũng có thể tham khảo các mẹo khác như gội đầu bằng bia, nhưng hãy thử từng thứ một để biết da đầu phản ứng ra sao.

Uống trà lá dâu: lưu ý

Trà lá dâu được bán khá phổ biến, quảng cáo hỗ trợ đường huyết. Một số nghiên cứu nhỏ cho thấy chiết xuất lá dâu có thể làm giảm mức tăng đường huyết sau bữa ăn tinh bột. Tuy nhiên:

• Người tiểu đường đang dùng thuốc hạ đường huyết hoặc insulin cần hỏi bác sĩ, vì có nguy cơ hạ đường huyết khi kết hợp.
• Uống nhiều có thể gây đầy bụng, đi ngoài phân lỏng.
• Phụ nữ mang thai, cho con bú nên thận trọng do thiếu dữ liệu an toàn.
• Không thay thuốc điều trị bằng trà lá dâu.

Chăm sóc tóc đúng cách: điều quan trọng hơn mọi loại lá

• Ăn đủ đạm và sắt: trứng, thịt nạc, cá, đậu, rau lá xanh đậm như rau dền.
• Tránh ăn kiêng cấp tốc: giảm cân quá nhanh là nguyên nhân phổ biến gây rụng tóc vài tháng sau.
• Hạn chế nhiệt và hóa chất: giảm sấy nóng, uốn, duỗi, tẩy nhuộm liên tục.
• Không buộc tóc quá chặt: kéo căng lâu ngày gây rụng tóc vùng chân tóc.
• Ngủ đủ, giảm stress: stress kéo dài ảnh hưởng chu kỳ mọc tóc.
• Gội đầu đều đặn: giữ da đầu sạch, không gãi mạnh.

Khi nào cần đi khám

• Tóc rụng nhiều bất thường kéo dài trên vài tháng.
• Rụng tóc thành mảng tròn, hoặc kèm lông mày, lông mi rụng.
• Da đầu đỏ, ngứa nhiều, có vảy, mụn mủ, đau.
• Rụng tóc kèm mệt mỏi, sụt cân, kinh nguyệt rối loạn, da khô.
• Rụng tóc sau khi dùng thuốc mới.

Bác sĩ da liễu có thể khám da đầu, chỉ định xét nghiệm máu (sắt, tuyến giáp...) và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp. Rụng tóc nội tiết có thuốc điều trị được chứng minh hiệu quả, nhưng cần kê đơn và theo dõi.

Kết luận

Lá dâu tằm là nguyên liệu dân gian dễ tìm, dùng gội đầu khá an toàn và dễ chịu. Hãy dùng nó như một phần của thói quen chăm sóc tóc, không như thuốc trị rụng tóc. Nếu tóc rụng nhiều, kéo dài hoặc kèm dấu hiệu bất thường, việc tìm đúng nguyên nhân mới là bước giúp tóc thật sự mọc lại.