Thực phẩm bị mốc: vứt bỏ hay cắt bỏ phần mốc? Hướng dẫn chi tiết

Nguyên tắc chung: thực phẩm mềm, ẩm như bánh mì, cơm, đồ ăn đã nấu, mứt, sữa chua, trái cây mọng nước, các loại hạt và ngũ cốc khi bị mốc nên vứt bỏ toàn bộ, vì sợi nấm có thể lan sâu bên trong mà mắt thường không thấy. Chỉ một số thực phẩm cứng, ít nước như phô mai cứng, cà rốt, bắp cải, ớt chuông mới có thể cắt bỏ rộng quanh vết mốc rồi dùng phần còn lại. Đặc biệt, lạc, ngô, các loại hạt bị mốc có nguy cơ chứa aflatoxin, độc tố không bị phá hủy khi nấu chín, tuyệt đối không dùng. Bảng phân loại dưới đây giúp bạn quyết định nhanh.

Vì sao không thể chỉ cạo phần mốc

Phần mốc nhìn thấy trên bề mặt, những đốm xanh, trắng, đen như lông tơ, chỉ là phần “ngọn” của nấm, nơi tạo bào tử. Bên dưới, sợi nấm có thể đâm sâu vào thực phẩm. Ở thực phẩm mềm, xốp, nhiều nước, sợi nấm lan nhanh và rộng. Một số loại nấm mốc sinh độc tố nấm (mycotoxin), có thể lan ra vùng xung quanh dù chưa thấy mốc.

Độc tố nấm mốc nguy hiểm vì nhiều loại bền nhiệt, nấu chín không phá hủy. Aflatoxin, sinh ra bởi một số loài nấm trên lạc, ngô, hạt có dầu bảo quản ẩm, được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế xếp vào nhóm chất gây ung thư ở người, liên quan đến ung thư gan khi phơi nhiễm kéo dài. Người có viêm gan B mạn càng cần tránh.

Bảng phân loại: bỏ hết hay cắt bỏ

Với các thực phẩm được cắt bỏ, cắt khi dao không chạm vào vùng mốc để tránh mang bào tử sang phần sạch, rồi bọc lại bằng màng bọc mới.

Một số trường hợp hay gây tranh cãi

Gừng, tỏi, hành mọc mầm hoặc có đốm

Mọc mầm không phải mốc; tỏi, hành mọc mầm vẫn dùng được dù hương vị giảm. Gừng có vết mốc, mềm nhũn, có mùi lạ nên bỏ. Củ gừng bị dập úng còn có nguy cơ sinh chất có hại, không nên tiếc.

Khoai lang có đốm đen, vị đắng

Khoai lang bị nấm bệnh có thể sinh ra chất gây độc, vị đắng là dấu hiệu nhận biết. Nên bỏ củ có đốm đen lan rộng, vị đắng.

Chè, cà phê, gạo, đậu bị ẩm mốc

Gạo, đậu bị mốc, có mùi hôi, vón cục nên bỏ. Không phơi lại rồi dùng tiếp, vì độc tố đã hình thành không mất đi.

Phô mai có mốc chủ đích

Một số loại phô mai được làm với nấm mốc chọn lọc. Đây là đặc trưng sản phẩm, không phải hỏng. Nếu xuất hiện loại mốc khác màu, khác hình dạng, nên bỏ.

Không ngửi thực phẩm mốc

Nhiều người có thói quen đưa lên mũi ngửi để “kiểm tra”. Điều này có thể khiến bạn hít phải bào tử nấm, gây kích ứng đường hô hấp, đặc biệt ở người có cơ địa dị ứng, hen suyễn. Hãy quan sát bằng mắt và bọc kín trước khi bỏ vào thùng rác.

Nấm mốc trong tủ lạnh và dụng cụ bếp

Tủ lạnh làm chậm nhưng không ngăn hoàn toàn nấm mốc phát triển. Khi thấy một hộp thức ăn bị mốc trong tủ, hãy kiểm tra các hộp xung quanh, lau sạch ngăn chứa bằng nước ấm pha chút nước rửa bát, sau đó lau lại bằng khăn sạch và để khô. Gioăng cao su ở cửa tủ, khay đá, ngăn rau là những nơi hay có mốc đen, cần chà rửa định kỳ.

Dụng cụ bếp như thớt gỗ, đũa tre, hộp nhựa có vết xước, khăn lau ẩm cũng dễ có mốc. Thớt và đũa có đốm mốc nên thay mới vì sợi nấm ăn sâu vào thớ gỗ. Hộp đựng thực phẩm có mùi mốc dù đã rửa nhiều lần cũng nên thay.

Phòng mốc từ khâu bảo quản

• Để thức ăn chín nguội bớt rồi cho vào hộp kín, cất tủ lạnh trong vòng khoảng hai giờ sau nấu.
• Bánh mì để nơi khô thoáng, ăn trong vài ngày; muốn để lâu thì cấp đông.
• Lạc, đậu, ngũ cốc đựng hộp kín, để nơi khô, mua lượng vừa đủ dùng.
• Không rửa trái cây trước khi cất tủ lạnh.
• Lau tủ lạnh định kỳ, đặc biệt gioăng cửa và ngăn rau.

Các mẹo sắp xếp tủ lạnh và những thực phẩm không nên để trong tủ được tổng hợp ở bài bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh. Riêng thức ăn thừa, thời gian và cách hâm nóng an toàn có trong bài thức ăn thừa và nguy cơ ngộ độc. Nấm mốc trên tường, góc bếp ẩm cũng cần xử lý, xem bài vệ sinh nhà cửa, diệt nấm mốc.

Lỡ ăn phải thực phẩm mốc

Ăn một miếng nhỏ thực phẩm mốc thường không gây hậu quả nghiêm trọng ở người khỏe mạnh, có thể chỉ buồn nôn nhẹ. Theo dõi trong một đến hai ngày. Đi khám khi có nôn nhiều, tiêu chảy, đau bụng dữ dội, sốt, khó thở, phát ban, hoặc khi người ăn là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người có hệ miễn dịch suy yếu. Nỗi lo lớn hơn là phơi nhiễm lặp lại, như thói quen dùng lạc, ngô đã mốc trong thời gian dài, vì vậy hãy loại bỏ chúng khỏi nhà bếp.