Bảo quản thực phẩm: những thứ kỵ tủ lạnh và mẹo sắp xếp tủ

Không phải thực phẩm nào cho vào tủ lạnh cũng tươi lâu hơn. Khoai tây, hành tây, tỏi, mật ong, bánh mì, chuối hay cà chua chưa chín là những thứ thường bị hỏng nhanh, mất vị hoặc đổi kết cấu khi để lạnh. Ngược lại, thịt cá sống, sữa, đồ ăn chín lại bắt buộc phải cất lạnh và cất đúng ngăn. Bài viết giúp bạn chia đúng chỗ cho từng nhóm thực phẩm và sắp xếp tủ để vừa an toàn vừa tiết kiệm.

Những thực phẩm kỵ tủ lạnh

Khoai tây

Nhiệt độ lạnh làm một phần tinh bột trong khoai tây chuyển thành đường, khiến khoai có vị ngọt lạ và dễ sẫm màu khi chiên. Hãy để khoai ở nơi tối, khô, thoáng, tránh ánh sáng để hạn chế mọc mầm và vỏ xanh. Khoai đã mọc mầm hoặc vỏ chuyển xanh nhiều nên bỏ, vì có thể chứa solanin.

Hành tây, tỏi, hành khô

Độ ẩm trong tủ làm hành tỏi nguyên củ mềm nhũn, mọc mầm hoặc mốc. Bảo quản trong rổ thưa ở nơi khô thoáng. Riêng hành tỏi đã bóc hoặc cắt thì cho vào hộp kín cất ngăn mát và dùng sớm.

Mật ong

Mật ong để lạnh nhanh kết tinh, đặc quánh khó dùng. Mật ong có độ ẩm thấp nên tự bảo quản tốt ở nhiệt độ phòng, chỉ cần đậy kín và dùng thìa khô.

Bánh mì

Bánh mì trong ngăn mát bị khô cứng nhanh hơn ở nhiệt độ phòng. Nếu ăn trong một hai ngày, để ở ngoài trong túi kín; nếu muốn giữ lâu, cho vào ngăn đông rồi nướng lại khi ăn.

Chuối và trái cây nhiệt đới

Chuối để lạnh vỏ thâm đen nhanh, ruột khó chín tiếp. Xoài, đu đủ, bơ còn xanh nên để ngoài cho chín, sau đó mới cho vào ngăn mát để kéo dài thêm vài ngày.

Cà chua chưa chín

Nhiệt độ lạnh làm cà chua mất hương vị và bở. Để cà chua ở nhiệt độ phòng, tránh nắng; chỉ cất lạnh khi đã chín kỹ mà chưa dùng kịp.

Các loại khác

• Dầu ăn: dễ bị vẩn đục, đông đặc.
• Cà phê hạt hoặc bột: hút ẩm và mùi của thực phẩm khác.
• Dưa hấu, dưa lưới nguyên quả: để ngoài được; khi đã cắt thì bọc kín cất ngăn mát.
• Gia vị khô: dễ hút ẩm, vón cục.

Những thứ bắt buộc phải cất lạnh

Ngược lại, nhóm thực phẩm dễ hỏng cần được cất lạnh càng sớm càng tốt sau khi mua hoặc nấu:

• Thịt, cá, hải sản sống.
• Sữa tươi, sữa chua, phô mai, bơ.
• Trứng (nếu đã mua từ tủ mát của siêu thị thì nên tiếp tục giữ lạnh).
• Rau lá, rau thơm, trái cây đã cắt.
• Thức ăn chín còn thừa. Cách xử lý chi tiết từng loại món có trong bài thức ăn thừa gây ngộ độc, riêng cơm nguội xem bài bảo quản cơm thừa.

Sơ đồ sắp xếp tủ lạnh theo ngăn

Nhiệt độ trong tủ không đều. Khu vực cánh cửa ấm nhất, ngăn dưới cùng của ngăn mát thường lạnh nhất. Sắp xếp theo nguyên tắc: đồ ăn liền ở trên, đồ sống ở dưới.

Đặt thịt sống ở dưới cùng để nước rỉ từ thịt không nhỏ xuống đồ ăn chín, một nguyên nhân phổ biến của nhiễm chéo.

Nhiệt độ và vệ sinh tủ

• Ngăn mát nên ở khoảng 0 đến 5 độ C; ngăn đông ở khoảng âm 18 độ C.
• Không nhét tủ quá đầy; khí lạnh cần lưu thông.
• Hạn chế mở cửa lâu, nhất là mùa hè.
• Lau tủ định kỳ bằng nước ấm pha chút baking soda hoặc nước rửa chén loãng, lau khô.
• Kiểm tra gioăng cửa; gioăng hở làm tủ không đủ lạnh và đọng nước.

Mẹo giữ từng nhóm thực phẩm tươi lâu

Rau lá và rau thơm

Không rửa trước khi cất. Nhặt bỏ lá úa, quấn rau trong khăn giấy khô rồi cho vào túi hoặc hộp có lỗ thoáng. Rau thơm như ngò, húng có thể cắm gốc vào cốc nước như cắm hoa và đặt trong ngăn mát.

Thịt cá

Chia thành phần đủ một bữa trước khi cấp đông, ghi ngày. Rã đông trong ngăn mát từ tối hôm trước thay vì ngâm nước ngoài bếp nhiều giờ.

Trứng

Để nguyên trong khay, đầu nhọn hướng xuống. Không rửa trứng trước khi cất vì sẽ làm mất lớp màng bảo vệ tự nhiên.

Trái cây sinh khí ethylene

Táo, chuối, bơ, xoài chín tỏa khí ethylene làm rau quả bên cạnh chín nhanh. Nên để riêng chúng với rau lá.

Mất điện, tủ hỏng: xử lý thực phẩm thế nào

Khi mất điện, hãy giữ cửa tủ đóng kín càng lâu càng tốt; tủ lạnh đóng kín giữ lạnh được vài giờ, ngăn đông đầy giữ được lâu hơn. Sau khi có điện lại, kiểm tra đồ trong ngăn mát: thịt cá, sữa, đồ ăn chín đã ấm lên trong thời gian dài nên bỏ. Đồ trong ngăn đông vẫn còn tinh thể đá có thể cấp đông lại, dù chất lượng có thể giảm.

Khi nào nên bỏ thay vì cố giữ

Tủ lạnh chỉ làm chậm, không ngăn hoàn toàn sự hư hỏng. Một số vi khuẩn như Listeria vẫn phát triển chậm ở nhiệt độ lạnh. Thực phẩm có mốc lan, mùi lạ, nhớt bề mặt nên được loại bỏ. Riêng với đồ mốc, có loại cắt bỏ phần mốc được, có loại phải bỏ cả; bài thực phẩm mốc: vứt hay cắt phân tích kỹ từng trường hợp.

Áp dụng nguyên tắc “vào trước, dùng trước”: đưa đồ mới mua vào phía sau, đồ cũ ra phía trước. Chỉ một thói quen nhỏ này đã giúp giảm đáng kể lượng thực phẩm bị lãng quên và hỏng trong tủ.