Vệ Sinh Nhà Cửa: Tìm Và Xử Lý Những "Ổ Vi Khuẩn" Ít Ai Để Ý

Những "ổ vi khuẩn" trong nhà thường không phải sàn hay bàn ăn, mà là các vật dụng chạm tay nhiều nhưng ít được lau: điện thoại, điều khiển tivi, tay nắm cửa, công tắc, bàn chải đánh răng, khăn tắm, vỏ gối, thảm, đồ chơi trẻ em và đồ dùng của thú cưng. Bảo vệ sức khỏe gia đình không đòi hỏi nhà phải vô trùng; chỉ cần làm sạch đều đặn những điểm này, giữ nhà khô thoáng và rửa tay đúng lúc là đã giảm đáng kể nguy cơ lây bệnh.

Bài viết đi theo từng khu vực, giúp bạn lập danh sách việc cần làm thực tế. Riêng khu bếp có hướng dẫn chi tiết trong bài vệ sinh nhà bếp diệt khuẩn.

Những vật dụng chạm tay nhiều nhất

Điện thoại và máy tính bảng

Ta cầm điện thoại khi ăn, khi đi vệ sinh, khi đi ngoài đường. Lau màn hình và ốp lưng định kỳ bằng khăn mềm hơi ẩm hoặc khăn có cồn phù hợp với thiết bị theo hướng dẫn của nhà sản xuất; tránh xịt dung dịch trực tiếp vào khe loa, cổng sạc. Thói quen không mang điện thoại vào nhà vệ sinh cũng giúp ích.

Điều khiển tivi, điều hòa, bàn phím, chuột

Mọi người trong nhà đều chạm vào, kể cả khi đang ốm. Lau hằng tuần, và lau ngay khi có người bị cảm, tiêu chảy.

Tay nắm cửa, công tắc đèn, tay vịn cầu thang

Lau bằng khăn sạch với nước tẩy rửa thông thường. Vào mùa dịch bệnh hoặc khi có người ốm, tăng tần suất và có thể dùng chất khử khuẩn phù hợp bề mặt.

Phòng tắm: ẩm là kẻ thù

• Bàn chải đánh răng: để thẳng đứng, khô thoáng, không úp nắp kín khi còn ướt, không để các bàn chải chạm nhau; thay mới định kỳ hoặc sau khi ốm.
• Khăn tắm, khăn mặt: mỗi người một khăn, phơi khô sau dùng, giặt thường xuyên.
• Vòi sen, rèm tắm, ron gạch: nơi nấm mốc dễ mọc; cọ rửa và giữ thông gió.
• Bồn cầu: đậy nắp trước khi xả để hạn chế giọt nước bắn ra xung quanh.

Phòng ngủ: vi khuẩn và mạt bụi

Ga gối hấp thụ mồ hôi, tế bào da chết, dầu trên da và tóc, là môi trường lý tưởng cho mạt bụi nhà, tác nhân gây dị ứng phổ biến. Giặt ga, vỏ gối, vỏ chăn thường xuyên, phơi nắng nệm và gối khi có điều kiện. Người bị viêm mũi dị ứng, hen có thể cân nhắc vỏ bọc chống mạt bụi cho nệm và gối.

Phòng khách: thảm, sofa, rèm

Thảm và sofa vải giữ lại bụi, lông thú, vụn thức ăn. Hút bụi định kỳ, giặt thảm nhỏ, xử lý ngay khi có đồ ăn thức uống đổ. Rèm cửa nên giặt theo mùa. Nhà có trẻ bò, trẻ chơi dưới sàn cần lau sàn thường xuyên hơn.

Đồ chơi trẻ em

Trẻ nhỏ hay cho đồ chơi vào miệng. Đồ chơi nhựa cứng có thể rửa bằng nước và xà phòng, tráng sạch, phơi khô; thú bông giặt theo hướng dẫn. Khi trẻ vừa khỏi bệnh truyền nhiễm như tay chân miệng, nên làm sạch kỹ đồ chơi, bề mặt trẻ hay chạm; xem thêm bài phòng ngừa sởi và tay chân miệng.

Giày dép và lối vào nhà

Đế giày mang theo bụi bẩn, đất, vi khuẩn từ đường phố. Để giày dép ở cửa, dùng dép đi trong nhà riêng, đặt thảm chùi chân và giặt thảm định kỳ là cách đơn giản để giữ sàn nhà sạch hơn, nhất là khi trong nhà có trẻ nhỏ.

Thú cưng

• Rửa bát ăn, bát nước của thú cưng hằng ngày, tách riêng khỏi bát đĩa của người.
• Giặt đệm nằm, đồ chơi thú cưng định kỳ.
• Dọn chất thải ngay, rửa tay sau khi dọn.
• Tẩy giun, tiêm phòng cho thú cưng theo tư vấn bác sĩ thú y.

Khi trong nhà có người ốm

Khi một thành viên bị cúm, tiêu chảy hay bệnh truyền nhiễm khác, nên tăng cường làm sạch những bề mặt người bệnh chạm vào, cho người bệnh dùng khăn, cốc riêng, giặt đồ của người bệnh riêng nếu có dính chất nôn, chất thải. Mở cửa cho không khí lưu thông. Người chăm sóc rửa tay thường xuyên và đeo khẩu trang khi cần. Với bệnh tiêu chảy do virus, vệ sinh nhà vệ sinh và tay nắm cửa đặc biệt quan trọng vì virus có thể tồn tại khá lâu trên bề mặt.

Bảng tần suất tham khảo

Đừng biến nhà thành phòng thí nghiệm

Dùng quá nhiều chất diệt khuẩn mạnh trong sinh hoạt hằng ngày có thể gây kích ứng da, đường hô hấp, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người bị hen. Với phần lớn bề mặt, nước và chất tẩy rửa thông thường là đủ. Chỉ khử khuẩn có mục tiêu: khi có người ốm, sau khi xử lý thịt sống, chất thải. Không trộn các loại hóa chất với nhau.

Túi xách, ví, chìa khóa

Những vật mang theo ra ngoài mỗi ngày thường được đặt lên bàn ăn, giường ngủ ngay khi về nhà. Tập thói quen để túi xách ở một chỗ cố định gần cửa, lau chìa khóa và ví định kỳ. Hộp cơm, bình nước mang đi làm, đi học cần được rửa ngay trong ngày, không để qua đêm.

Rửa tay: biện pháp rẻ nhất

Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi ăn, trước khi chế biến thức ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi về nhà, sau khi chạm vào thú cưng hoặc rác. Thói quen này, cùng những gì được bàn trong bài bệnh ngay trong nhà và môi trường sống lành mạnh, giúp cả gia đình ít ốm vặt hơn.