COVID-19 tái xuất tại châu Á: Việt Nam phòng ngừa thế nào?

COVID-19 không biến mất mà đã trở thành bệnh lưu hành, nên số ca mắc ở các nước châu Á như Singapore, Thái Lan, Trung Quốc hay Việt Nam vẫn tăng theo từng đợt, thường gắn với biến thể mới, mùa lễ hội và thời điểm miễn dịch cộng đồng suy giảm. Mỗi khi nghe tin “COVID tái xuất”, điều quan trọng không phải là hoảng sợ mà là biết đánh giá mức độ rủi ro của bản thân, bảo vệ người dễ tổn thương và làm theo hướng dẫn của cơ quan y tế.

Vì sao dịch tăng theo từng đợt

• Biến thể mới: virus tiếp tục đột biến, các dòng mới có thể lây nhanh hơn hoặc né một phần miễn dịch, như trường hợp biến thể XEC.
• Miễn dịch suy giảm: miễn dịch từ lần tiêm hoặc lần nhiễm trước giảm dần theo thời gian.
• Đi lại, tụ tập: các kỳ nghỉ lễ, mùa du lịch làm tăng tiếp xúc giữa người với người.
• Thời tiết: mùa mưa, thời tiết lạnh khiến người dân ở trong nhà nhiều hơn, không gian kín dễ lây.
• Giảm cảnh giác: ít người đeo khẩu trang, ít xét nghiệm, ca nhẹ không được ghi nhận.

Châu Á có mật độ dân số cao, giao thương và du lịch giữa các nước diễn ra liên tục, nên một đợt tăng ca ở nước này thường được theo dõi sát ở nước láng giềng.

Đọc tin dịch bệnh sao cho tỉnh táo

Thông tin về số ca tăng thường gây lo lắng. Một vài nguyên tắc giúp bạn tiếp nhận tin tức bình tĩnh hơn:

1. Ưu tiên nguồn chính thức: Bộ Y tế, Sở Y tế, Tổ chức Y tế Thế giới, cơ quan y tế các nước.
2. Nhìn vào số ca nặng, nhập viện, tử vong chứ không chỉ số ca mắc. Số ca mắc phụ thuộc nhiều vào lượng xét nghiệm.
3. Cảnh giác với tin giật gân: những tiêu đề kiểu “biến chủng nguy hiểm nhất”, “phong tỏa toàn quốc” thường thiếu nguồn.
4. Không chia sẻ mẹo chữa bệnh truyền miệng, thuốc không rõ nguồn gốc.

Những biện pháp Việt Nam thường áp dụng

Khi dịch có dấu hiệu tăng trong khu vực, ngành y tế Việt Nam thường tập trung vào giám sát và chủ động thay vì các biện pháp hạn chế mạnh như giai đoạn đầu đại dịch:

• Tăng cường giám sát ca bệnh tại cơ sở y tế, theo dõi biến thể qua giải trình tự gen.
• Giám sát tại cửa khẩu đối với người có triệu chứng.
• Rà soát thuốc, sinh phẩm, trang thiết bị, giường bệnh cho tình huống ca nặng tăng.
• Khuyến cáo người dân về các biện pháp phòng bệnh cá nhân, đặc biệt nhóm nguy cơ cao.
• Truyền thông về tiêm chủng theo hướng dẫn hiện hành.

Các khuyến cáo cụ thể của Bộ Y tế cho người dân được tổng hợp trong bài khuyến cáo phòng chống COVID-19 của Bộ Y tế. Hãy theo dõi thông báo mới nhất vì biện pháp có thể điều chỉnh theo tình hình.

Việc mỗi gia đình nên làm

Bảo vệ người dễ tổn thương

Người cao tuổi, người có bệnh nền như tiểu đường, tim mạch, bệnh phổi, bệnh thận, người đang điều trị ung thư là nhóm dễ diễn tiến nặng. Khi trong nhà có người ốm, hãy đeo khẩu trang khi tiếp xúc, ăn riêng, mở cửa thông gió.

Chuẩn bị tủ thuốc cơ bản

Nhiệt kế, thuốc hạ sốt thông dụng theo hướng dẫn dược sĩ, dung dịch bù nước điện giải, khẩu trang, kit test được cấp phép. Người có bệnh nền nên đảm bảo đủ thuốc điều trị thường ngày.

Giữ thói quen phòng bệnh

• Đeo khẩu trang ở bệnh viện, phương tiện công cộng, nơi đông người kín gió.
• Rửa tay thường xuyên.
• Ở nhà khi có triệu chứng hô hấp.
• Hỏi cơ sở y tế về tiêm nhắc nếu thuộc nhóm nguy cơ.

Đi du lịch, công tác trong khu vực châu Á

Trường học và nơi làm việc

Trường học, văn phòng, nhà máy là nơi nhiều người tiếp xúc gần trong thời gian dài. Trong những đợt dịch tăng, các đơn vị có thể khuyến khích nhân viên, học sinh có triệu chứng nghỉ ở nhà, tăng thông gió phòng học, phòng họp, bố trí dung dịch sát khuẩn ở lối ra vào. Phụ huynh nên dặn trẻ rửa tay trước khi ăn, không dùng chung cốc nước, và báo cho giáo viên khi trẻ sốt, ho. Những điều này không chỉ giúp phòng COVID-19 mà còn giảm lây cúm, tay chân miệng và các bệnh hô hấp khác.

Khi nào cần đến cơ sở y tế

Phần lớn người trẻ khỏe mắc COVID-19 có triệu chứng nhẹ. Tuy nhiên, cần đi khám ngay khi có khó thở, đau tức ngực, tím môi, lơ mơ, sốt cao kéo dài, hoặc khi người bệnh là người cao tuổi, có bệnh nền, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ có biểu hiện bất thường. Ở những ca nguy kịch, bệnh viện có thể phải dùng các kỹ thuật hồi sức chuyên sâu như được mô tả trong bài lọc máu cứu bệnh nhân COVID-19 nguy kịch.

Sống chung an toàn với một bệnh lưu hành

Giống như cúm mùa, COVID-19 sẽ còn xuất hiện theo chu kỳ. Chúng ta không cần sống trong lo sợ mỗi khi nghe tin tăng ca, nhưng cũng không nên coi nhẹ. Thói quen vệ sinh, tiêm chủng theo khuyến cáo, bảo vệ người yếu thế và tin vào nguồn thông tin chính thống là những điều giúp cộng đồng đi qua mỗi đợt dịch một cách nhẹ nhàng nhất.