Bình sữa cho con: chọn bình, cho bú đủ chất và vệ sinh đúng cách

Bình sữa sạch và cách cho bú hợp lý quan trọng không kém việc chọn đúng loại sữa. Sữa là môi trường rất thuận lợi cho vi khuẩn; một chiếc bình rửa sơ sài, núm ti còn cặn sữa có thể khiến bé tiêu chảy, nôn trớ. Với trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 3 tháng tuổi hoặc sinh non, bình sữa nên được rửa sạch ngay sau mỗi cữ và tiệt trùng thường xuyên; cùng với đó, cho bé bú theo tín hiệu đói no thay vì ép đủ “chỉ tiêu” sẽ giúp bé hấp thu tốt hơn.

Chọn bình sữa và núm ti

Chất liệu bình

Chọn bình có ghi rõ chất liệu, nguồn gốc, phù hợp cho trẻ em. Thiết kế càng ít chi tiết rời, càng dễ rửa.

Núm ti

• Chọn tốc độ chảy theo độ tuổi; núm cho trẻ sơ sinh chảy chậm hơn.
• Úp ngược bình: sữa nên nhỏ giọt đều, không chảy thành dòng.
• Bé bú bị sặc, sữa trào ra mép: núm chảy quá nhanh. Bé bú rất lâu, mút mạnh, cáu kỉnh: núm có thể quá chậm.
• Thay núm khi bị nứt, rách, dính, phồng, đổi màu, hoặc theo khuyến nghị của nhà sản xuất.

Cho bú bình đúng cách

1. Bế bé ở tư thế hơi ngồi, đầu cao hơn bụng, không cho bú khi bé nằm thẳng.
2. Nghiêng bình sao cho sữa luôn ngập núm, hạn chế bé nuốt hơi.
3. Không chống bình để bé tự bú một mình; nguy cơ sặc và bú quá no.
4. Cho nghỉ giữa cữ để bé ợ hơi.
5. Không cho bé ngậm bình đi ngủ: dễ sâu răng sữa, viêm tai, sặc.

Nhận biết bé bú đủ

Lượng sữa mỗi cữ khác nhau giữa các bé và thay đổi theo từng ngày. Thay vì chăm chăm vào con số, hãy theo dõi:

• Tín hiệu đói: mút tay, quay đầu tìm vú, chép miệng; khóc là tín hiệu muộn.
• Tín hiệu no: nhả núm, quay đi, bú chậm lại, ngủ thiếp.
• Tã ướt: nhiều lần mỗi ngày, nước tiểu nhạt màu.
• Cân nặng: tăng đều theo biểu đồ tăng trưởng tại các lần khám.

Không ép bé bú hết bình. Sữa thừa sau cữ bú nên bỏ đi, không để dành cho cữ sau vì nước bọt của bé đã lẫn vào làm vi khuẩn phát triển nhanh.

Quy trình rửa bình sữa

1. Tráng ngay sau khi bú bằng nước sạch để sữa không khô bám.
2. Tháo rời tất cả bộ phận: bình, núm, vòng xoáy, nắp, van chống sặc.
3. Rửa tay bằng xà phòng trước khi rửa bình.
4. Rửa bằng nước ấm và nước rửa bình chuyên dụng, dùng cọ bình và cọ núm riêng, chà kỹ đáy, ren xoáy, lỗ núm.
5. Tráng sạch dưới vòi nước chảy.
6. Úp ráo trên giá phơi sạch, thoáng, không lau bằng khăn dùng chung.

Dùng chậu rửa riêng cho đồ của bé, không ngâm chung trong bồn rửa bát của gia đình.

Tiệt trùng bình sữa

Tiệt trùng đặc biệt quan trọng với trẻ dưới 3 tháng, trẻ sinh non, trẻ đang ốm. Các cách phổ biến:

• Đun sôi: ngập bình và phụ kiện trong nồi nước sôi vài phút theo hướng dẫn của nhà sản xuất; không để núm chạm đáy nồi nóng.
• Máy tiệt trùng hơi nước: tiện lợi, làm theo hướng dẫn máy.
• Túi tiệt trùng bằng lò vi sóng: dùng đúng thời gian, cẩn thận bỏng hơi.

Sau khi tiệt trùng, để khô tự nhiên trong máy hoặc hộp kín sạch; nếu không dùng trong một thời gian dài nên tiệt trùng lại.

Những sai lầm thường gặp

• Chỉ tráng nước mà không rửa xà phòng.
• Dùng chung cọ rửa bình với cọ rửa bát chén.
• Để bình bẩn qua đêm rồi mới rửa.
• Dùng bình đã trầy xước nhiều, mờ đục.
• Pha sẵn sữa để nhiều giờ ở nhiệt độ phòng. Cách pha và bảo quản sữa đã pha được hướng dẫn trong bài pha sữa an toàn cho bé.

Kết hợp bú mẹ và bú bình

Nhiều bé vừa bú mẹ vừa bú bình. Để bé không bỏ bú mẹ, nhiều chuyên gia gợi ý chờ đến khi việc bú mẹ đã ổn định trong vài tuần đầu rồi mới giới thiệu bình, chọn núm chảy chậm và để bé chủ động ngậm núm. Sữa mẹ vắt ra cũng cần được bảo quản đúng: cất lạnh ngay, ghi ngày giờ, rã đông trong ngăn mát hoặc nước ấm, không đun sôi hay hâm bằng lò vi sóng. Bình đựng sữa mẹ được rửa và tiệt trùng như bình sữa công thức.

Khi đi ra ngoài, du lịch

• Mang bình đã tiệt trùng, sữa bột chia sẵn trong hộp chia sữa, bình nước ấm đun sôi riêng.
• Pha ngay trước khi bú, không pha sẵn mang đi nhiều giờ.
• Mang thêm bình dự phòng nếu không có điều kiện rửa giữa đường.

Kiểm tra sữa trước khi cho bé bú

Sữa có mùi chua, vón cục bất thường, đổi màu, hộp bị phồng là dấu hiệu sữa hỏng, không cho bé dùng. Bài nhận biết sữa hỏng, sữa vón cục giúp bạn phân biệt sữa vón do pha sai với sữa hỏng thật sự. Còn nếu đang băn khoăn chọn loại sữa nào, hãy xem bài chọn sữa theo độ tuổi.

Khi nào cần đưa bé đi khám

Bé tiêu chảy nhiều lần, phân có nhầy máu, nôn liên tục, sốt, ít tã ướt, môi khô, thóp lõm, li bì là dấu hiệu mất nước hoặc nhiễm trùng, cần đi khám ngay. Bé có đốm trắng trong miệng không lau được, quấy khi bú có thể là nấm miệng, cũng cần bác sĩ kiểm tra; trong trường hợp này núm ti và bình cần được vệ sinh, tiệt trùng kỹ hơn.