Dung dịch vệ sinh phụ nữ và tinh dầu dưỡng tóc bị thu hồi: Xử lý sao?

Thông tin cơ quan quản lý đình chỉ lưu hành, thu hồi một số lô dung dịch vệ sinh phụ nữ và tinh dầu dưỡng tóc xuất hiện khá thường xuyên. Đây là hai nhóm mỹ phẩm được dùng hằng ngày, tiếp xúc trực tiếp với vùng da nhạy cảm như niêm mạc vùng kín và da đầu, nên người dùng có lý do để lo lắng. Khi nghe tin thu hồi, việc cần làm là kiểm tra đúng tên sản phẩm và số lô trong thông báo, ngưng dùng nếu trùng, theo dõi phản ứng của cơ thể và đi khám khi có dấu hiệu bất thường. Bài viết giải thích lý do thường gặp khiến các sản phẩm này bị thu hồi và cách bảo vệ mình.

Vì sao mỹ phẩm bị đình chỉ và thu hồi

Ở Việt Nam, mỹ phẩm phải được công bố với cơ quan quản lý trước khi lưu hành, sau đó chịu hậu kiểm. Các lý do thu hồi thường gặp gồm:

• Không đạt chất lượng: mẫu kiểm nghiệm có hàm lượng chất bảo quản vượt giới hạn cho phép, hoặc chứa chất không được phép.
• Nhiễm vi sinh vật: vi khuẩn, nấm vượt giới hạn, thường do quy trình sản xuất không vệ sinh.
• Sai công thức so với hồ sơ công bố: thành phần thực tế khác với thành phần đã công bố.
• Sai nhãn: ghi công dụng như thuốc, như “điều trị viêm nhiễm”, “chữa rụng tóc”, trong khi sản phẩm chỉ là mỹ phẩm.
• Vi phạm thủ tục: lưu hành khi chưa có số tiếp nhận phiếu công bố, công bố hết hiệu lực, hoặc cơ sở sản xuất không đủ điều kiện.

Thu hồi có thể theo một số lô cụ thể hoặc toàn bộ sản phẩm, tùy mức độ vi phạm. Quyết định thường được Cục Quản lý Dược hoặc Sở Y tế công bố trên trang thông tin chính thức.

Rủi ro riêng với dung dịch vệ sinh phụ nữ

Niêm mạc vùng kín mỏng, thấm hút tốt và có hệ vi khuẩn cân bằng. Một sản phẩm nhiễm vi sinh hoặc chứa chất bảo quản vượt mức có thể gây:

• Ngứa, rát, đỏ, sưng vùng âm hộ.
• Thay đổi khí hư, mùi bất thường do mất cân bằng vi khuẩn.
• Nhiễm khuẩn, nhiễm nấm nếu sản phẩm bị nhiễm vi sinh.

Nhiều người dùng dung dịch vệ sinh mỗi ngày, có khi nhiều lần, nên phơi nhiễm cộng dồn. Đây cũng là lúc nên xem lại thói quen: phần lớn phụ nữ không cần dùng dung dịch hằng ngày. Bài dung dịch vệ sinh phụ nữ và viêm phụ khoa hướng dẫn cách dùng đúng.

Rủi ro riêng với tinh dầu, serum dưỡng tóc

Tinh dầu dưỡng tóc thường được thoa trực tiếp lên da đầu và để lại, không xả. Sản phẩm kém chất lượng có thể gây:

• Viêm da tiếp xúc: ngứa, đỏ, nổi mụn, bong vảy da đầu.
• Kích ứng mắt khi sản phẩm chảy xuống trán, mắt.
• Nhiễm khuẩn nang tóc nếu sản phẩm nhiễm vi sinh.

Thị trường tinh dầu bưởi, tinh dầu “kích mọc tóc” bán online rất nhiều sản phẩm sản xuất thủ công, quảng cáo vượt quá công dụng của mỹ phẩm. Một sản phẩm hứa hẹn “chữa hói”, “mọc tóc sau 7 ngày” là dấu hiệu cần nghi ngờ. Những vấn đề tương tự ở dầu gội được phân tích trong bài dầu gội Hanayuki và chất phenoxyethanol.

Kiểm tra sản phẩm đang dùng: 4 bước

1. Ghi lại thông tin trên vỏ: tên đầy đủ, số lô (thường ký hiệu Lot, LOT, Batch), ngày sản xuất, hạn dùng, số tiếp nhận phiếu công bố.
2. Đối chiếu thông báo trên trang của Cục Quản lý Dược, Sở Y tế. Chú ý tên sản phẩm có thể rất giống nhau giữa các dòng, cần khớp cả số lô.
3. Ngưng dùng nếu trùng: cất riêng, không cho người khác dùng, không đổ xuống cống ngay nếu nơi bán có hướng dẫn thu hồi.
4. Liên hệ nơi bán hoặc nhà phân phối để được trả hàng, hoàn tiền theo quyết định thu hồi. Giữ hóa đơn, ảnh chụp sản phẩm.

Đã dùng sản phẩm bị thu hồi, cần làm gì

Phần lớn người dùng sẽ không có triệu chứng gì. Hãy theo dõi trong vài ngày:

• Vùng kín: ngứa, rát, khí hư đổi màu, có mùi, đau khi tiểu. Nếu có, đi khám sản phụ khoa.
• Da đầu: ngứa, đỏ, mụn mủ, rụng tóc thành mảng. Nếu có, đi khám da liễu.
• Mắt: đỏ, đau, nhìn mờ sau khi sản phẩm dính vào mắt, cần khám mắt.

Mang theo vỏ sản phẩm khi đi khám. Không tự mua thuốc đặt, thuốc bôi chứa kháng sinh hay corticoid khi chưa có chẩn đoán.

Quyền lợi của người tiêu dùng

Theo pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm thu hồi hàng hóa có khuyết tật và chịu chi phí liên quan. Người mua có quyền yêu cầu đổi trả, hoàn tiền, và có thể khiếu nại nếu bị thiệt hại. Tìm hiểu thêm về khía cạnh pháp lý trong bài viết về pháp luật bảo vệ người tiêu dùng trước mỹ phẩm giả.

Chọn mỹ phẩm chăm sóc cá nhân an toàn hơn

Các đợt thu hồi cho thấy cơ chế hậu kiểm đang hoạt động, nhưng người dùng vẫn là lớp bảo vệ cuối cùng. Bài cảnh báo mỹ phẩm bẩn bị thu hồi có thêm ví dụ về cách nhận diện sản phẩm đáng ngờ.